“Аартык” общественнай көҕүлээһини өйүүр фонда, “Аартык.ру”, “В Якутии.ру” уонна “Якутский политический портал” интернет-хаһыат сомоҕолоһуоҕуҥ диэн идиэйэтин “Наше время”, “Саха” НКИК, “Якутск вечерний”, “Саха сирэ” онтон да атын таһаарыылар  суруналыыстара өйөөтүлэр. Түмсүү бастакы хардыытынан - аныгыс нэдиэлэҕэ, прокуратура, ИДьМ, Силиэстийэлиир кэмитиэт үлэһиттэрэ, хонтуруоллуур, ревизиялыыр, ааҕар уоргаттары сэргэ общественнай уонна суруналыыстар кыттыылаах Төгүрүк остуол ыытыллыаҕа.

Суруналыыс хаһан баҕарар түмүк туһугар үлэлиир. Сылы сыллаан, үрдүк сололоох тэриллиилээх бөлөх хааһына харчытын хайдах “хайытарын” суруйар суруналыыстар бааллар. Солону, чыыны-хааны туһанан бюджет харчытын эргитиини утары суруйуулар быраабы араҥаччылыахтаах уорган өттүттэн улаханнык “сэҥээриллибэттэр”. Биирдэ эмэ, “талан ылан” коррупционердар утары холуобунай дьыала тэриллэр. Онтон өссө аҕыйах ахсааннааҕа суукка диэри тиийэр.

Суруналыыстар – общественнай санаа оҥорор дьон, түмүстэхтэринэ, күүстэрин холбоотохторуна элбэҕи ситиһиэхтэрин сөп. Хаһыат, араадьыйа, телевидение бүтүннүү,  тэҥҥэ, ханнык эмэ  быраабы, сокуону кэһии түбэлтэтин туһунан киэҥник сырдаттаҕына, былаас уонна быраабы араҥаччылыыр уоргаттар хайдах да миэрэ ылбакка, ньимийэн олорор кыахтарыттан ааһар балаһыанньаҕа киирэллэр.

 

Аан дойдуга суруналыыс идэтэ саамай кутталлаах идэлэртэн биирдэстэрэ. Арассыыйаҕа кэккэ уонча сылга коррупцияны утары суруйар 300-чэкэ суруналыыһы өлөрбүттэрэ. Суруналыыс, ол-бу буолан-хаалар түгэнигэр, социальнай өттүттэн туох да көмүскэлэ суох.

Өскөтүн сотору “государственнай СМИлары сабыталыыбыт” диэн турдахтарына, кэтэх бас билиилээх редакциялар үптэрэ кырыымчыгынан да сибээстээн, бюджет тэрилтэтин курдук социальнай бакыаты толору көрөллөрө саарбах.  Онон госСМИ сабылынна да, социальнай көмүскэллэрэ суох суруналыыстар кэккэлэрэ эмискэ хаҥыы түһүөҕэ.

Аны, аҕыйах ахсааннаах норуоттар хаһыаттара, телевидениелэрэ государствоттан өйөбүлэ суох бары эстиэхтэрэ. Харчы киллэрбэт кыра омук тылынан тахсар биэриилэри, хаһыаттары ырыынак үйэтигэр ким үбүлээн олоруоҕай? Онон, “пароходтары, собуоттары” тэҥэ хаһыаттары – буолаары буолан, кыра омук СМИтын государствоттан өйөбүлэ суох хаалларар адьас табыллыбат. Биһиги курдук кыра бэйэтин тылынан күннээҕи сонуну аахпат, көрбөт, истибэт буолла да, тылын умнубутунан барара көстөн турар суол.

 

Билигин олоххо киирбит “Баһааҕырдыы” холуобунай ыстатыйанан кими баҕарар кырдьыгы суруйартан “эмтиэхтэрин” сөп. Биллэн турар, араас официальнай докумуон, отчуот дьиҥ олохтон атыннык бэриллэрэ элбэх. “Уруһуйданыы”, “Потемкин дэриэбинэтин” көрдөрө сатааһын биһиги олохпутугар өтөрүнэн сүппэт көстүү буолуохтаах. Ол оннуктары ыраас ууга таһаартыыр, билиҥҥитэ суруналыыстарга да, общественниктарга да улахан уустуктанна.

Тыл көҥүлүн күөмчүлүүр тутуу-хабыы интернеккэ кытары киирэн эрэр. Билигин блогердары хаарчахтыырга сокуон барыла оҥоһулла сылдьар.

Бүгүҥҥү суруналыыстар мунньахтарын түмүгэр, “Коррупцияны утары охсуһууга общество уонна суруналыыс оруола” диэн улахан кэпсэтиини таһаарыахтаах Төгүрүк остуолу тэрийэр бөлөх олохтонно.

Онно элбэх дьону-сэргэни кыынньаабыт сокуону кэһии түбэлтэлэригэр  быраабы араҥаччылыыр, хонтуруоллуур-ревизиялыыр уоргаттар өттүлэриттэн туох оҥоһулларын, оҥоһуллубатын истиэхпит. Суруналыыстар уонна общественниктар – быраабы араҥаччылыыр – хонтуруоллуур-бэрэбиэркэлиир уоргаттар коррупцины утары охсуһууга салгыы хайдах алтыһан үлэлиэхтээхтэрин торумнаан көрүөхпүт.

Төгүрүк остуол кэнниттэн суруналыыстар тутулуга суох түмсүүлэрэ олохтонуоҕа.