Алексей Томтосов Саха сириттэн барбыта 20-ччэ сыл буолла. Төрөппүттэрэ Талыы-талба Тааттаттан төрүттээхтэр эбит да, Томтосов хаһан да таатталары уруулуу көрбөтөҕө диэн суҥхарааччылар бааллар. Аһары баран кини "төрүт култуура", "сиэр-туом" диэн "былыргыны хаһыыны", "сахатыйа сатыыры" уруккуттан утарар майгылаах. "Былыргыны хаһыы - сайдыыны харгыстыыр" диэн интервьюларыгар элбэхтик этэр. Кини санаатын утарааччылар Томтосов кэргэнэ омугун, "ол иһин итинник санаалааҕын" ыйаллар.
Киһи сааһырдаҕына төрөөбүт дойдутугар чугаһыыр дииллэр. Ол курдук, Томтосов ыйы эрэ быысаһан быйыл Дьокуускайга иккистээн кэллэ. Ааспыт ыйга  "Саха сирин бастакы гражданскай форумугар" Алексей Томтосов кэлэ сылдьыбыта. Онтон от ыйын 20-гэр Алексей Александрович 70 сааһын бэлиэтии эмиэ Дьокуускайга кэллэ. 
Хомсомуолтан үүнэн тахсыбыт политиктар, салайааччылар, араас кэмнэргэ Алексей Томтосов салалтатынан үлэлээбит дьон "Ыйбыт-ыҥырбыт сулустарын" үбүлүөйүн былаас өттүттэн болҕомто ууруллан улаханнык бэлиэтэниэхтээх диэн этэллэр. Оттон Томтосов бэйэтэ, хаһан да былааһы сыаналыырыгар тылын хармааныгар уктубатах, быһа-бааччы тыллаах-өстөөх киһи буолара. Онто аахсылыннаҕына да көҥүлэ.
Туох да диэбит иһин, Алексей Томтосов, төһө да "саха" диэн араарары сөбүлээбэт да буоллар, Максим Аммосов, Степан Васильев кэнниттэн дойду улахан дуоһунаһыгар үлэлээбит үһүс  саха киһитэ буолар. Кини 1996-2002 сс. — РФ Федерацияҕа, национальнай уонна миграционнай политикаҕа миниистир солбуйааччытынан үлэлээбитэ.
Дьокуускай куорат мээринэн 1993-1995 сс. үлэлээбитэ, ол кэннэ биир сыл республика правительствотын бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччытынан үлэлии сылдьыбыта. 
Билигин политолог, историк А.В.Томтосов Москваҕа олорор ХИФУ проректора.