- Көрбөтөҕүм... Баартыйалаахтар сурук суруйарынан дьарыгырбакка, ходуһаҕа тахсан оттостуннар! - диэн от хампаанньатыгар анаммыт  пресс-конференцияҕа президент Егор Борисов, буоларын курдук, быһа бааччы этэн кэбистэ.

Саха сирин Илин эҥэр уонна киин сытар улуустарыгар окко улахан уустук балаһыанньа үөскээбитин туһунан президент суруналыыстарга биллэрдэ. Аһыҥа сута саҕаламмытын туһунан Амматтан, Чурапчыттан, Мэҥэттэн о.д.а. улуустартан дьулаан сурахтар иһиллэллэр. Аара айан аартыгар тохтообут массыыналар кыратык ааннарын астахтарына да, массыына иһэ үөнүнэн туола түһэрин омуннаан-төлөннөөн дьоннор кэпсииллэр.  Былыр, сэрии саҕана сут-кураан арыалдьыта саранча үөн хара былыт курдук көтөн кэлэн хара сир хаалыар диэри оту-маһы сиирин истэрбит. Дьэ, киин улуустарбытыгар, кырдьык, оннук дьыл-хонук тирээбит быһыылаах. Дэлэҕэ даҕаны, сылгы-сүөһү аһын бэлэмнээһин  бүтүн правительство дьаһайар боломуочуйатыгар киириэ дуо?

 - Кураантан сылтаан дьон сүөһүлэрин, сылгыларын эһиэ суохтаахтар. Дьыл саҕаланыытыгар хас биирдии ыал, хаһаайыстыба далыгар кыстык ото баар буоларын хааччыйыахтаахпыт. От туонната 4000 солкуобайтан тахсаҕа атыыланыа суохтаах. Алдьархайтан ас таһаарына сатаан сыананы үрдэтэр хаһаайыстыбалары кытары сыһыаммыт атын буолуоҕа: орускуотун-дохуотун ыстатыйатын тэҥнээн биэриэхпит! - президент барыһы сырсааччыларга кытаанах илдьит ыытта.

Хаһаайыстыбалар бас билиилэриттэн тутулуга суох оту тиэйэр, аҕалар орускуотун бюджет уйунуохтаах. Харчытын утары уунан биэрбэтэр да, сылы иэһэ суох түмүктүөхтээхтэр. Сүөһүтэ суох эрээри ходуһалаах дьон курааннаабыт улуустарга сирдэрин уларсалларын, кыра сыанаҕа түүлээһиҥҥэ бэриллэр механизма олохтонуохтаах. Баҕалаах дьон Амур да уобалаһыгар тиийэн оттуохтарын сөп. Өрөспүүбүлүкэ уонна уобалас салалталара оннук үлэҕэ илии охсуспуттар. 

Президент "кураан өр кэмҥэ кэллэ, онон ходуһаны сылын аайы курааннаабыт улуустарга  сыһыарарга кумааҕы үлэтигэр бириэмэни ыыппат курдук, өр сылга дуогабар олохтонуохтаах" диир. Аны дуогабар түһэрилиннэ да эппиэтинэс икки улууска тэҥинэн сүктэриллэр. "Кэлэн оттуур буоллаххытына оттооҥ, онтон атынын билбэппит" диир олохтоох улуус баһылыктара  улаханнык дьарыллыахтаахтар. 

Инньэ гынан киин улуустар Бүлү сүнньүн улуустарыгар уонна Кэбээйигэ тиийэн оттуохтаахтар. Бүлүү улуустарыгар ГЭС 2-с сүһүөҕэ үлэҕэ киирбитин кэннэ,  аны ол дойдуга уу сута суоһаабыта хаһыс да сыла. От баар, халлаан ардаан оттоппот. Бүппэт өһүөн аннынан оттоммут от хаачыстыбата эмиэ биир балыыҥка дьыала. Онон отчуттар от ыйын баттаһа суһаллык оттуу охсуохтарын наада. Биллэн турар, онно техника уонна уматык боппуруоһа тахсан кэлэр. Президент ити кыһалҕаны быһаарыахпыт диэн этэр. Бас киһи тыла оруннаах буоллаҕына сатанар.

Кураан өр сылга кэлбитин халлааны сылыктааччылар билбиттэр. Ол гынан баран чуолаан быйылгыттан саҕаланыаҕын тоҕо эрэ билбэтэхтэр. Биир сруналыыс "урут былыты соһон аҕалан ардатар этилэр" диэн санатта. Ол тэрилбит барыта баар үһү да, Егор Афанасьевич көдьүүһүгэр саарбахтыыр. Биир бириэмэҕэ "ардатар технологиянан" бэйэтэ дьарыктана, үлэлии, салайа сылдьыбыт буолан саарбахтаан эрдэҕэ.

Уопсай от хампаанньатыгар былырыыҥҥытааҕар 50 мөлүйүҥнүнэн элбэх үп көрүллүөхтээх, ол аата 300 мөл. солкуобай. Үбүлээһин улаатар сыала биир - сылгы-сүөһү ахсаана аччыа суохтаах. Ол эрэ сыалтан от хампаанньатыгар улахан болҕомто уурулунна. Сүөһүтэ суох - тыа сирэ суох буоллаҕа.


Туйаара НУТЧИНА.