Биир оннук тэрээһин Чурапчыга Манчаары оонньууларын саҕана "Күлүмнүүр иннинээҕи чаҕылхай лидер" диэн 1885 сыллаахха Боотурускай улууһун кулубатынан талыллан үлэлээбит Егор Николаев туһунан историческай наука кандидата Айсенэ Николаева "Егор Дмитриевич Николаев" диэн кинигэтин презентацията буолан ааста. Айсенэ Сергеевна бу кинигэни научнай диссертациятыгар олоҕуран суруйбут.

300 сыл анараа өттүгэр Боотурусскай улууһун кулубата Егор Николаев дуоһунаһыгар олороот да, төрөөбүт улууһугар чөл олоҕу түстээн барбыта. Ол курдук, бастатан туран, салайааччылар бары араҥалара арыгы иһиилэрэ боппута 19-с үйэҕэ сахалартан бастакы арыгыны утары охсуһууга сүрүн кылаатын киллэрбитин учуоттаан, аан дойдутааҕы чол олох пропагандиһа, арыгыны утары академия академига Александр Маюров Боотуруускай улууһун баһылыгын оҥорбут дьыалатын суолтатын өйдөөн Егор Николаевы "Апостолы трезвости" диэн аан дойдутааҕы чол олох бырайыагар киллэрбит.

Кинигэ автора Айсенэ Николаева бу кинигэтинэн быйыл балаҕан ыйын бүтэһигэр Севостопольга буолар бүтүн Россиятааҕы научнай-практическай конференцияҕа, сэтинньи ыйга Тааттаҕа ыытыллыахтаах Былатыан Ойуунускайга анаммыт тэрээһиҥҥэ "Егор Николаев уонна Боотурускай улуус" диэн экспозицияҕа кыттыаҕа.

СР Президенэ Егор Борисов 19-с үйэҕэ олорон ааспыт биир дойдулааҕа, тыа сирин кулубата Егор Николаев оҥорбут үтүө дьыалатын өйөөн, республикабытыгар чөл олоҕу түстээн, билигин улахан тэрээһиннэргэ, урууларга салайааччытааҕар буолуох, дьон-сэргэ бүттүүн арыгыттан тэйбитэ -- бүгүҥҥү олохпут дьоһуннаах көстүүтэ. Кэрэхсэбиллээҕэ, арыгыны утары охсуһуу ирдэнэр кэмигэр аны эдэр дьон кинигэ суруйан таһаарар буоллулар. Эдэр учуонай Айсенэ Сергеевна чол олох пропагандиһын быһыытынан төрөөбүт республикатын үтүө холобурун Россия таһымыгар тарҕатыаҕа.