Чемпионат иннинэ бөҕөстөрбүт кэнники тустууларыттан, бэлэмнэниилэриттэн аттаран таһааран, үһүөн мэтээлгэ тиксиэхтэрин сөп диэн сылыктааһын баара. Ол бэрт кыранан кыаллыбата.
Биһиги бөҕөстөрбүтүттэн көбүөргэ бастакынан Николай Ноев (тренерэ – Игнат Сысолятин) таҕыста. Биллэрин курдук, кини мантан инньэ 60 киилэҕэ көһөргө быһаарынна. Манна 16 бөҕөс күөн көрүстэ. Бастакы эргииргэ уолбут кореец Янг Хае Хуну кытта көрсөн 0:1, 0:1 ахсаанынан хотторон кэбиспит. Арыллан тустубатах. Салгыы күрэхтэһиигэ кореец узбегы уонна казаҕы кыайталаан финалга тахсар итиэннэ Ноевка, үһүс миэстэ иһин киирсэригэр кыаҕы үөскэтэр.
Дьэ, маныаха Чурапчы Арыылааҕын ыччата быйылгыттан эмиэ 60 киилэҕэ көспүт, урут Азия чемпионатыгар иккис миэстэлэнэ сылдьыбыт узбек Насибулло Курбановы 0:1, 7:0, 3:0 ахсаанынан эрэллээхтик кыайан, чемпионаты интернет нөҥүө боротокуолунан кэтээн олорор дьоҥҥо, биһиэхэ эрэл кыымын сахпыта. Онон чемпионат биир боруонса мэтээлин ким ыларын быһаарсыыга былырыыҥҥыга диэри 55 киилэҕэ тустубут аан дойду чемпионатын призера, Лондоннааҕы Олимпиада бэһис призера, быйыл Красноярскайдааҕы турнирга 60 киилэҕэ үһүстээбит казах Даулет Ниязбековы кытта көрсөн 2:3, 0:4 хотторон кэбиспит. Итинэн Николай Ноев син эмиэ былырыыҥҥы курдук, Азия чемпионатыгар бэһис миэстэнэн дуоһуйда. Ханныгын да иһин, биһиги уолбут тустар маастарыстыбата үүнэн-сайдан кэлбэтэ специалистары толкуйдаппат буолуон сатаммат.
Чемпионат иккис күнүгэр билиҥҥи кэмҥэ ыарахан ыйааһыҥҥа биир саамай киэн туттар бөҕөспүт Айаал Лазарев (тренерэ – Иван Сивцев) киирсибитэ. Кини тустубут ыйааһыныгар 13 бухатыыр күөн көрүстэ. Айаал аллараа бөлөххө сэрэбиэй быһыытынан Иран тахсан эрэр сулуһа, Азия былырыыҥҥы чемпиона Хади Парвизка түбэспититтэн биһиги ытырыктата санаабыппыт. Ол эрээри, маннык күүстээх бөҕөһү кытта бастакыттан көрсөн, мэтээл иһин киирсэр кыах кылах гынар түгэнэ баарыттан эмиэ да эрэх-турах санаммыппыт. Иранец биһиги уолбутун 1:0, 3:0 ахсаанынан хоппута уонна салгыы икки утарсааччытын кыайан, финалга холкутук тахсыбыта. Бу түгэҥҥэ Айаал маҥнай таджик Фарход Анакуловы бастакы түһүмэххэ, онтон кореец Намы иккискэ очукуонан сабырыйан иһэн устунан ыраастык кыайталаан, чемпионат боруонса мэтээлин кэтэр чиэскэ тиксэн, биир дойдулаахтарын сүрдээҕин үөртэ. Онон син эмиэ 2010 сыллаахха Делигэ ситиспит көрдөрүүтүн хатылаата.
Манна Айаал Лазарев тренердэрин кытта чемпионат иннинээҕи бэлэмнэниини Хотугу Осетияҕа тиийэн барбыта туһалаата диэн тойоннуохха сөп. Ханныгын да иһин, күүстээх спарринг-партнердары кытта үлэ элбэҕи быһаарар.
Үһүс бөһөспүт Иннокентий Иннокентьев (тренерэ – Будимир Яковлев) быйылгы сылга киирэн баран маҥнай Кыргызстан, онтон Саха сирин чемпионаттарыгар кыттан, иккиэннэригэр бастаабыта. Ити 74 киилэҕэ. Манан мин тугу этээри гынабыный? Киниэхэ бу саҥа ыйааһыҥҥа, Азия чемпионатын иннинэ өссө биир, норуоттар икки ардыларынааҕы таһымнаах күрэхтэһии тиийбэтэ быһыылаах дии саныыбын.
Иннокентий бастакы эргииргэ сынньанан баран, финал чиэппэригэр вьетнамеһы ыраастык кыайбыта. Салгыы финалга тахсар иһин киирсиигэ Узбекистантан кыттар дагестанец, Азия чемпиона Рашид Курбановка 0:1, 0:2 ахсаанынан хотторор. Онтон боруонса мэтээл иһин тустууга японец Китамураҕа 1:0, 0:4, 0:2 баһыйтарар. Онон биир ыйааһыны өрө тахсан тустубутунан эрэ бэйэни уоскутунуохха сөп. Көстөрүн курдук, ханна профессиональнай сыһыан баар да – онно ситиһии баар диэххэ наада.

Чемпионат түмүгэ:

55 кг (14 кыттааччы): 1. Амит Кумар (Индия), 2. Янг Куонг Ил (КНДР), 3. Расул Калиев (Казахстан), Номин Батболд (Монголия).
60 кг (16): 1. Кванг Рионг Хак (КНДР), 2. Янг Хае Хун (Корея), 3. Даулет Ниязбеков (Казахстан), Балрадж (Индия), 5. Николай Ноев (Таджикистан).
66 кг (14): Амит Данкар Кумар (Индия), 2. Ганзориг Мандахнаран (Монголия), 3.Улукман Маматов (Кыргызстан), Тошинори Ишиида (Япония).
74 кг (15): 1. Рашид Курбанов (Узбекистан), 2. Жанг Чонгхуа (Кытай), 3. Кохей Китамура (Япония), Затоллах Акигри (Иран), 5. Иннокентий Иннокентьев (Кыргызстан).
84 кг (14): 1. Умиджон Исманов (Узбекистан), 2. Айбек Усупов (Кыргызстан), 3. Сафарали Комилдзони (Таджикистан), Эхшан Амини (Иран).
96 кг (10): 1. Ким Жае Канг (Корея), 2. Рустам Искандари (Таджикистан), 3. Хамид Татари (Иран), Доржханд (Монголия).
120 кг (13): 1. Хади Парвиз (Иран), 2. Чулуунбат Жаргалсайхан (Монголия), 3. Айаал Лазарев (Кыргызстан), Хитендер (Индия).

Хамаанданан түмүк: 1. Индия – 48 очукуо, 2. Иран – 45, 3. Монголия – 40.
***
Источник - "Саха сирэ" хаһыат.