Бу улахан суолталаах тэрээһининэн сибээстээн СР Правительствотын уурааҕынан төрүт омуктар аан дойдутааҕы Иккис уон сылларын ыытыыга  7 араас хайысхалаах 72 үлэ араас көрүҥэ биир кэлим анал былаан быһыытынан ылыллыбыта.

Улахан болҕомто бастакы хайысхаҕа – төрүт олохтоох омуктар харысхалларыгар туһаайыллыбыт правовой-нормативнай докумуоннары оҥорууга ууруллубута. Ордук элбэх докумуон кэлиҥҥи үс сылга  ылылынна. Холобур, 2009 сыллаахха алтынньыга ылыллыбыт Хоту сир көһө сылдьар аҕа уустарын общиналарыгар анаммыт СР Сокуонугар табыһыттары өйүүр кэккэ уларытыы  киирбитэ.

СР норуоттар дьыалаларын департаменын салайаачытын солбуйааччы Лена Иванова бэлиэтииринэн, “2012-2016 сылларга СР этностар икки ардыларыгар сыһыаны бөҕөргөтүү” государственнай программа иһинэн ылыллыбыт “Хоту дойду аҕыйах ахсааннаах норуоттарын өйөөһүн” түһүмэххэ олоҕуран көһө сылдьар аҕа уустарын общиналарыгар 2011-2013 сылларга 2,6 мөл. солк. үбүнэн көмө оҥоһуллубута. Маныаха республика көрбүт үбүгэр федеральнай бюджеттэн 10 мөл. солк. эмиэ киирбитэ. Ити үбүлээһининэн Алдан, Анаабыр, Муома, Нерюнгри, Эдьигээн, Кэбээйи, Өлүөхүмэ, Өлөөн, Үөһээ Халыма, Аллараа Халыма, Уус-Маайа, Булуҥ, Томпо улуустарын көһө сылдьар аҕа уустарын общиналара ”Буран” көлөлөрү уонна күн батареятын атыыласпыттара. Уопсайа государство маннык өйөбүлүнэн общественнай-туһалаах программалар чэрчилэринэн социальнай бииргэ үлэлээһин хайысхатынан көрүллүбүт субсидиянан республика 26 общината туһанна.

Ити курдук төрүт омуктар аан дойдутааҕы Иккис уон сылларын тэрээһиннэрин чэрчитинэн көһө сылдьар аҕа уустарын общиналарыгар араас хайысхалаах өйөбүл оҥоһуллар.