Кини этэринэн, экономикабыт сайдан иһэр. "Таас чох хостооһуна улаатта" диир. Дьиҥинэн, таас чоҕу хостооһун улааппытын төрүөтэ биир - гаас хостуур монополист "ЯТЭК" тарыыбын 60-тан тахса бырыһыан эмискэ улаатыннаран кэбиһэн, гааһынан оттунар - көмүһүнэн оттунар тэҥэ сыаналаннаҕа.  Ол иһин, били, урут айхаллаан аһыталаабыт гааһынан оттуллар хочуолунайдарбытын төттөрү чоххо көһөртөөн эрэллэр. Куһаҕан үчүгэйдээх дииллэринии, хата, урут быраҕыллыбыт таас хостуур разрезтар туһаҕа таҕыстылар. Инньэ гынан, Сангаар, Хаҥалас шахтердара уһун өрөрбүллэрэ бүтэн, үлэлэнэн "һуу" гыннылар.
Ньиэп хостууллара элбээбит. Уруккутунааҕар 23% элбэҕи хачайдаабыттар. "Сургутнефтегаз" барыһа "АЛРОСА" барыһынааҕар элбээтэр элбээн иһэр, Сургут куорат байдар байан иһэр. Оттон биһиги бензиммит сыаната үрдээтэр үрдээн иһэр. "О недрах" федеральнай сокуоҥҥа депутаттар барахсаттар уларытыы киллэрбиттэрин түмүгэр итинник хартыына уруһуйданан таҕыста.
Энергетикэ үчүгэй көрдөрүүтүн президент ахтар. Энергетиктэр урут да, аны да көрдөрүүлэрэ эргиччи сылтан сыл тупса турар. "Дьон хамнаһа улаатта" диир президент. Орто хамнас үөһээ ахтыбыппыт курдук - 37400 солк. буолбут, былырыыҥҥытааҕар  18% үрдээбит.
Эргиэн элбээбит, атыы-тутуу үксээбит. Соҕотох Дьокуускай куоракка сылын ахсын хастыы да Эргиэн кииннэрэ аһылларыттан көрдөххө, дьон атыылаһарын сөбүлүүр уонна кыанар буолбут. 
Инветсиция киирэрэ улааппыт - 9 ый тухары республика бюджетыгар 159 млрд солкуобай киирбит, ол аата былырыыҥҥытааҕар  45% элбэх.