Ити суруйуубар туох төрүөт буолбутай?
Дьэ, ол эрэн, омос көрдөххө, бэрт судургу, дьэҥкэ дьыала быһаарыллара тоҕо эрэ уһаан-тардыллан барбытыгар, дьыала тэриллэригэр саарбахтаан барбытым. Оннук да буолбут – холуобунай дьыала тэриллибэтэх. Иһэ истээх дьыала буоллаҕа бадаҕа... Силиэстийэ уорганнара тоҕо оннук быһаарбыттарын суруйуом иннинэ, айдаан туохтан саҕаламмытын, ол бастакы ыстатыйабыттан быһа тардан, санатан аһарыым.
***
Быһылааны көрөн турбут сүрүн туоһу Марина Н. миэхэ кэпсээбитинэн, атырдьах ыйын 12 күнүгэр, күнүс, автосалоҥҥа массыынатын көрдөрө киирбитин кэннэ, таһырдьа туох эрэ айдаан буолбутун истибит. Тахсан көрбүтэ – уонтан тахса армян икки полицейскайы кырбыы сылдьаллар эбит. Полицейскайдар формалаахтар, эдэрдэр, сахалар. Саба түһээччилэр итириктэр. Полицейскайдартан биирдэстэригэр саба түһэн, сиргэ охторон түһэрэн, дубинкатын былдьаан ылан, тэбиэлээн киирэн барбыттар. Иккиһигэр үс киһи саба түспүтүн, кыайтарбакка, бэстилиэтин таһааран, «чугаһаамаҥ!» диэн хаһыытаабыт.
Марина кийиитинээн сылдьыбыт, көрбүттэриттэн шок ылбыттар. Автосалоҥҥа төттөрү киирэн 02 эрийбиттэр. Чочумча буолан баран, үс полиция «уазига» көмөҕө кэлбит. Кавказецтары массыыналарыгар симитэлээбиттэр. Кырбаабыт уолаттартан сорохторо чугас турар коттеджка куоппуттар. Ити кэмҥэ бэстилиэттээх иккис полицейскай Маринаҕа кэлэн туоһу буоларыгар көрдөспүт. Дьахтар, биллэн турар, сөбүлэспит. Төлөпүөнүн нүөмэрин биэрэр кэмигэр, аттыларыгар хас да кавказец истэн турбуттар. Онтон Марина кинилэртэн тэйэн, автосалоҥҥа киирбит, массыынатын көрөн баран, төттөрү тахсыбыта – кавказецтар үһүө буолан бу тураллар эбит. Кинилэртэн саамай бөдөҥнөрө Маринаҕа «көрдөрүү биэрдэххинэ, өлөрүөхпүт» диэн сааммыт. Уонна ытыһынан хабарҕатын хайа сотон көрдөрбүт.
Марина салгыы кэпсээбитинэн, алта тутуллубут киһини РФ Силиэстийэлиир кэмитиэтин Саха сиринээҕи управлениетын Дьокуускай куораттааҕы отделыгар аҕалбыттар. Полицейскайдар быһылаан туһунан рапорт суруйбуттар. Ол эрэн, силиэдэбэтэл Анастасия АЛЕКСЕЕВА сайабылыанньа ылартан аккаастаммыт, «туох да алдьархай буолбатах, эһигини өлөрбөтөхтөр дии, оттон саба түһүү уонна кырбааһын кыайан дакаастаныахтара суоҕа» диэбит.
Салгыы Дьокуускай куорат прокуратуратыгар барбыттар. Манна дьуһуурунай рапортарын эмиэ ылбатах. Онуоха полицейскайдар «аккааһы суругунан биэр» диэбиттэригэр, рапорт кумааҕытыгар үрдүнэн «НЕ приняла» диэн суруйбут. Силиэстийэлиир отделтан, прокуратураттан аккаас ылан баран, ити киэһэ 1 №-дээх полиция отделыгар баран, административнай буруй оҥоһуллубутун туһунан боротокуол суруйарга күһэллибиттэр. 19.3 ыстатыйанан, ол эбэтэр, полиция үлэһитин сокуоннай дьаһалыгар өрөлөһүү иһин. Былаас бэрэстэбиитэлигэр күүһү туттуу (РФ Холуобунай кодексатын 318-с ыст.) уонна былаас бэрэстэбиитэлин үөҕүү (319-с ыст.) бэлиэлэрэ суохтар диэн Дьокуускай куорат Силиэстийэлиир отделыгар эппиттэрин иһин, ити административнай боротокуол эрэ толорорго тиийбиттэр.
Онтон туоһу Марина Н. сайабылыанньатын уонна быһаарыы суругун ылан баран, бу докумуоннар регистрацияламмыт нүөмэрин да эппэтэхтэр, квитанциятын да биэрбэтэхтэр. Ити 1 №-дээх отделга саастаах кавказец баара, Маринаны ыҥыран кэпсэтэ сатаабыт.
Сити киэһэ тутуллубут армяннары таһаартаабыттар, күлүгээттэр 500 солк. сууманан эрэ ыстарааптаммыттар.
Прокуратура: биһиэхэ кэлбэтэхтэр
Маннык дьыаланы таах хаалларбат, киэҥ араҥа билэрин, хамсааһын тахсарын, миэрэ ылылларын туһуттан бу быһылааны «Наше время» хаһыакка таһаарары таһынан, республика прокуратуратыгар, РФ Силиэстийэлиир кэмитиэтин Саха сиринээҕи управлениетыгар уонна, биллэн турар, СР Ис дьыала министерствотыгар ирдэбил-суруктары ыыталаабыппыт. Күннэтэ төлөпүөнүнэн ирдэһэ-туоһулаһа олорбуппут. Ол түмүгэр, республика прокурорун солбуйааччы, юстиция старшай советнига Анатолий ЩЕРБАКОВ илии баттааһыннаах, маннык ис хоһоонноох сурук кэллэ (хайдах баарынан биэрэбит):
«Сообщаю, что прокуратурой республики по указанному в статье факту отказа в принятии дежурным прокурором заявления о преступлении от сотрудников полиции проведена служебная проверка.
Установлено, что 12 августа 2012 г . около 18 часов 20 минут при следовании по маршруту патрулирования сотрудниками ОВО ММУ МВД РФ «Якутское» Ксенофонтовым Е.Г. и Васильевым А.А. установлены двое мужчин с признаками алкогольного опьянения, не имеющие при себе документов, удостоверяющих личность. На законные требования сотрудников полиции проехать для прохождения медицинского освидетельствования указанные лица ответили отказом и оказали сопротивление. После чего, на помощь указанным лицам прибыло еще не менее пяти человек, которые стали оказывать помощь задержанным в сопротивлении сотрудникам полиции и применять в отношении них физическую силу.
Опрошенные в ходе проверки Ксенофонтов Е.Г. и Васильев А.А. пояснили, что после произошедшего они проследовали в Следственный отдел по г.Якутску СУ СК России по РС(Я), куда прибыли около 19 часов 30 минут. По прибытию Васильев А.А., как старший наряда, составил рапорт на имя руководителя отдела Сивцева И.И., в котором указал обстоятельства произошедшего, а именно о применении в отношении них физической силы.
Данный рапорт он передал дежурному следователю Алексеевой А.П., которая отказала в его принятии, указав при этом, что в данном случае не видит состава преступления, о чем сделала запись на рапорте и посоветовала им составить протокол об административном правонарушении. Далее, они проследовали в первый отдел полиции, где составили протокол о доставлении, задержанных передали дежурному.
В органы прокуратуры по факту совершения в отношении них противоправных действий они не обращались, по факту газетной публикации пояснить ничего не могут. Таким образом, изложенные в публикации сведения об обращении сотрудников полиции к дежурному прокурору в ходе проверки подтверждения не нашли.
Для сведения сообщаю, что по факту отказа в регистрации заявления дежурным следователем СО по г.Якутску прокуратурой республики в адрес руководителя Следственного управления СК РФ по РС(Я) внесено представление, в котором поставлен вопрос о привлечении виновных лиц к дисциплинарной ответственности».
Республика прокуратуратын бу эппиэтиттэн көрдөххө, полиция үлэһиттэригэр күүс туттуллубут. Оттон силиэстийэ уорганнара туох диир эбиттэрий?
Силиэстийэ: буруйу оҥоруу састааба суох
«Икки полицейскайы кырбааһын таах хаала сыста» диэн ыстатыйабар суруйбутум курдук, матырыйаал тахсарын кытта, министр Виктор КОШЕЛЕВ дьаһалынан, ити кырбаммыт ОВО (харабыллааһын отдела) полицейскайдарын Бэйэҕэ куттал суох буолуутун (ОСБ) отделыгар ыҥыран кэпсэппиттэр. Министр суругун уонна дьыала матырыйаалларын барытын хомуйан, РФ СК Саха сиринээҕи Силиэстийэлиир управлениетыгар ыыппыттар. Холуобунай дьыала тэриллэрин-тэриллибэтин быһаарарга диэн. Хаһыаппыт ирдэбил-суругар РФ СК ССУ салайааччытын старшай көмөлөһөөччүтэ Алена КОЛОДЕЗНИКОВА илии баттааһыннаах эппиэти бу күннэргэ туттубут уонна эмиэ хайдах баарынан тиэрдэбит:
«12 августа 2012 года в следственный отдел по г. Якутску СУ СКР по РС (Я) обратились сотрудники ОВО, которые сообщили о противоправных действиях административно-задержанных лиц. Они обратились в следственный отдел, поскольку посчитали, что в отношении них совершено преступление.
Дежурным следователем являлась Алексеева А.П., которая после беседы с обратившимися установила, что в действиях административно-задержанных, на которых жалуются сотрудники, не усматривается признаков какого-либо уголовно-наказуемого деяния, о чем следователь разъяснила им. Стражи порядка указали об оказании им сопротивления со стороны задерживаемых лиц, при этом физического насилия не применялось, оскорблений не высказывалось.
Таким образом, обращение сотрудников ОВО не является сообщением о преступлении и не регулируется приказом Председателя СК России. Более того, при повторном опросе сотрудников ОВО после публикации в СМИ, также пояснили о том, что физическая сила к ним не применялась, телесные повреждения не наносились, оскорбления не высказывались. Таким образом, оснований для проведения проверки в порядке ст.ст. 144-145 УПК РФ не имелось.
Между тем, 21 августа 2012 года в следственный отдел по г. Якутску СУ СКР по РС (Я) из ОРЧ СБ МВД по РС (Я) для принятия решения в порядке ст.ст. 144-145 УПК РФ поступили материалы служебной проверки по факту оказания сопротивления сотрудникам ОВО. Указанный материал в соответствии с УПК РФ и Инструкции о порядке приема, регистрации и проверки сообщений о преступлении в следственных органах (следственных подразделениях) системы Следственного комитета Российской Федерации зарегистрирован в КРСП СО по г. Якутску за № 1127 от 23.08.2012 года.
По результатам проведенной поверки следователем вынесено постановление об отказе в возбуждении уголовного дела на основании п. 2 ч. 1 ст. 24 УПК РФ, то есть за отсутствием в деянии состава преступления, предусмотренного ст. 318 УК РФ (применение насилия в отношении представителя власти).
Также сообщаю, что в отношении следователя СО по г. Якутску СУ СКР по РС (Я) Алексеевой А.П. проведена проверка на предмет неправомерного отказа в приеме сообщения о преступлении. По результатам проверки в действиях следователя не усматриваются нарушения вышеуказанной Инструкции, что подтверждается вышеуказанными обстоятельствами».
Ис дьыала министерствота: таах хаалларыахпыт суоҕа
Маннык хоруйдары тутан, сөҕөммүн-кэлэйэммин тылбыттан матан сылдьабын. Прокуратура бэрэбиэркэтэ полицейскайдарга өрөлөһүү, күүһү туттуу чахчыта баар диэн быһаарбыт эбит буоллаҕына, силиэдэбэтэл Алексеева ханнык да буруйу оҥоруу суох диэн быһаарбыт, ону управлениетын салалтата өйөөбүт, үлэһитин тылын итэҕэйбит.
Оттон бу полицейскайдарбыт бэйэлэрэ да кырбаммыттарын-кырбамматахтарын кыайан быһаарбат туох буолбут үлэһиттэрий?! Көрдөрүүлэрин уларыта сылдьалларын ааһан, кэнникинэн олох да аккаастаммыттар! Кэннилэринэн чугуруйбуттар! Итинэн кинилэр барытын көрөн турбут, көмөҕө ыҥырбыт, буруйдаахтар өлөрөрүнэн куттаабыт сүрүн туоһуларын уган биэрдилэр, сатамньыта суох балаһыанньаҕа киллэрдилэр.
Хаһыаттарга, интернеккэ айдаан тахсыбытын кэнниттэн туоһу Маринаны Силиэстийэлиир отделга быһаарыы ыла ыҥыран, сымыйа көрдөрүү биэрии иһин холуобунай эппиэтинэс көрүллэрин санаппыттар. Дьэ, бу тугуй?! Дьиҥнээх буруйдаахтары эппиэккэ тардыахтарын оннугар, туоһуну ыҥыран миэрэнэн куттууллар. Оттон ОВО салалтата амбразураҕа түһэн, үлэһиттэрин баарынан-суоҕунан көмүскүөн оннугар «салалтаттан көҥүлэ суох айдааны тардыбыккыт» диэн, хата, бэйэлэрин буруйдаабыт.
Уолаттартан бэйэлэриттэн тоҕо тылларыттан аккаастаммыттарын, тоҕо дьыаланы таах хаалларбыттарын туһунан быһаарыы ыла сатаатым да, «хамандыырдар эрэ нөҥүө кэпсэтэбит, комментарий биэрбэппит» диэн куотуналлар. Дьэ, буолар да эбит!
Тугун кыһыытай-абатай, доҕор! Бэйэлээх бэйэбит сирбитигэр-уоппутугар сулууспаларыгар сылдьан таах кырбанар полицейскайдар кыайан көмүскэммэт буоллахтарына, эгэ биһиги, көннөрү гражданнар, ырыабыт олох да ылланыыһык буолбатах дуо? Бу туох муҥур былаастаах кавказецтар эбитэ буолла? Бэл диэтэр, полицейскайдарга саба түһэн, охторон-тэбиэлээн баран, ууттан кураанах тахсалларр! Сири аннынан иһиттэххэ, бигэргэммэтэх информациянан, ол быһылааҥҥа кыттыбыт армяннары сол күн дойдуларыгар суһаллык күрэппиттэр. Саныыбын ээ, арай итиннэ омук буолбакка, бэйэбит сахабыт оҕолоро саба түспүт, өрөлөспүт буоллуннар? Сонно тута барыларын тараччы тутан, хаайары хаайан, миэрэлиири миэрэлээн, оннуларын булларбыттара быданнаабыт буолуох этилэр.
Кыһыылаах да баҕайы! Полицейскайдар буолбакка, бэйэм атаҕастаммыт-баттаммыт курдук сананным, бу дьыалаттан сиэттэрэн. «Иностранные граждане» диир дьоммут таах хаардыы хаамар буолбут эбиттэриттэн... Дойдуларыгар курдук сананан, таах киэптиир, күүһүргүүр буолбуттарыттан...
Бара сатаан, Ис дьыала министерствотыгар эрийэн, бу дьыаланан салгыы хайыыр санаалаахтарын туоһуластым. Онуоха пресс-сулууспа начальнига Станислав ПЛАТОНОВ «дьыаланы тэрийэри аккаастыыр туһунан уураахха прокуратура быһаарыы ыла илик, ону бигэргэтэр да түгэнигэр, биһиги ааһынар санаалаахпыт, таах хаалларыахпыт суоҕа» диэн кэм эрэли үөскэттэ.
Министр КОШЕЛЕВ кытаатан бу дьыаланы тиһэҕэр диэри туруулаһан, кыайыылаах тахсаргытыгар баҕарабын. Полиция хотторуута – барыбыт хотторуута буолуоҕа.
Вера МАКАРОВА,
"Саха сирэ".
"Саха сирэ".
Комментарии