М-в, биллэн турар, ыксаабыт, бааннарга тиийэн харчы хаһан устуллубут күнүн-ыйын көрдөөбүтэ - кини манна кэлбитин кэннэ, Америка банкоматтарыттан харчытын устубут буолан тахсаллар. Бааны суукка биэрэр - кыайтарар. Баан бэрэстэбиитэлэ кистэлэҥ пароль сөпкө туһаныллыбыта, онон "биһиги дьыалабыт" буолбатах, билбэппит диэн батынан кэбиһэр. Инньэ гынан, М-ов көрөн туран диэбиккэ дылы 92 213 солкуобайын сүтэрэн кэбиһэр.  
***
Маннык быһыылаахтык карточкаттан харчыны суйдааһын Америкаҕа да буолбакка Саха сиригэр, Россияҕа хара баһаам. М-ов балаһыанньатыттан көрдөххө, баан бу уоруллубут харчыны төннөрбөт, тустаах киһи бэйэтэ буруйдаах буолан тахсар эбит.
Бу күһүн Москваҕа үөрэнэр устудьуон уол Сбербаан карточкатыттан 40 000 солкуобайын уордарбыта. Устудьуон республика сакааһынан быраас идэтигэр үөрэнэр. Профессиональнай үөрэхтээһин уонна наука министиэристибэтэ устудьуон үөрэҕин иһин төлүүрүгэр уонна стипендия диэн 40 000 ыыппыта массыанньык илиитигэр барбыт. Устудьуон  Сбербааҥҥа баран ыйыталаһан көрбүт.
Кэмниэ-кэнэҕэс биллибитэ, бу уол метроттан хаһан эрэ аата-суола суох МЕГАФОН суотабай сибээс операторын сим-картатын атыыласпыт эбит. Ол симкаҕа "мобильный банк" өҥөнү холботторбут. Онтон хас эмэ бириэмэ буолан баран устудьуон симкатын туттубат буолбут, бырахпыт. МЕГАФОН туттуллубат нүөмэри атын абонеҥҥа атыылыыр. Ол абонеҥҥа урукку хаһаайын туох баар даннайа, ол иһигэр "мобильнай банк" өҥөтө эмиэ кутуруктанан барсан хаалар. Ол киһи устудьуон харчытын устан ылбыта буолуо диэн бааннар быһаараллар. Сөп. Буруйдаах устудьуон буолар, үөрэҕин төрөппүттэрэ бэйэлэрин хармааннарыттан төлүүргэ күһэллэллэр. Устудьуон Сбербаан Москватааҕы филиалыгар телеппһҕнһм нүөмэрэ уларыйбыта, аны урукку нүөмэргэ тугу да ыытымаҥ, өҥөнү араарыҥ  диэн сайабылыанньа суруйар.
Атын семестр саҕаланыытыгар эмиэ министиэристибэ бу уолга 40 000 солк. түһэрэр. Онтон эмиэ сарылаппытынан сүтэн хаалар... Сбербааҥҥа баран ыйыталаһар, нүөмэр уларыйбыта диэн суруйбут сайабылыанньатын ирдэһэ сатыыр анарааҥҥылара кэтэс, быһаарсыахпыт диэн хардараллар. Ол кэнниттэн этэҥҥэ түөрт ый ааста - им-ньим... Бүттэ. Ити быһылааны атын сиргэ үөрэнэр муҥкук саха оҕото кыайан баччааҥҥа диэри быһаарсыбакка сылдьар. Атын куораттарга үөрэнэр устудьуоннары хонтуруоллуохтаах хамнастаах куратордар дьиҥинэ СР Професииональнай үҕрэхтээһин уонна наукаҥа министиэристибэтигэр бааллар. Ол гынан баран бу дьон тоҕо эрэ устудьуон оҕо кыһалҕатыгар кыһаллыбаттар, республика харчыта ханна барбытын ирдэһэ сатаабаттар.  
***
Карточканан маҕаһыыҥҥа төлөһөр эмиэ кутталлаах эбит. Атыыһыттар обургулар карточка угуллар аппараакка карточка даннайын устан ылар микро-чип туруораллар эбит уонна ол киһи кодун-тойун билэн баран эмиэ харчыны күрэтэн ылаллар. Онон карточканан туттар эмиэ да дөбөҥ, эмиэ да сэрэхтээх. Харчы сойботулуннаҕына суукка да тиийэн кырдьыккын буларын кыаллыбат эбит.
***
Аартык.ру