Мэҥэ-Хаҥаласка Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа Федор Кузьмич Попов төрөөбүтэ 95 сылыгар анаммыт, ыччаты патриотизм тыыныгар иитэргэ туһуламмыт өрөгөйдөөх тэрээһиннэр ыытылла тураллар. Дьоруойга анаммыт ый саҕаламмыта. Ол чэрчитигэр сөп түбэһиннэрэн, улуус уонна оскуолалар салалталара бастыҥ үөрэнээччилэри Дьоруой сэриилэспит сирдэринэн Белоруссияҕа сырытыннарар туһунан идиэйэни көтөҕөннөр олоххо киллэрдилэр.
Ханнык ирдэбиллэринэн ыччаттары талан ыытабытый диэн сүбэлэһиилэр кэннилэриттэн, үөрэхтэригэр эрэ үчүгэй буолбакка, оскуолалар уопсастыбаннай олохторугар көхтөөх, инники сылдьар лиидэр ыччаттары ыытыахха сөп эбит диэн түмүккэ кэлбиттэр. Ол быһаарыы чэрчитинэн үөрэнээччилэр бу эппиэтинэстээх тэрээһиҥҥэ талылланнар, сэтинньи 16 күнүгэр Дьоруой Ф.К.Попов албан аатын суолунан айанныыр чиэскэ тиксибит ыччаттары алҕаан атаарыы тэрээһинэ улуустааҕы «Олоҥхо дьиэтигэр» ыытылынна. Тэрээһиҥҥэ улуус баһылыга Николай Старостин, оройуон дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Андрей Находкин, улуустааҕы үөрэҕирии управлениетын начаалынньыга Ирина Черкашина кытыннылар. Көмүлүөккэ Аал уот оттуллан, сылгы сиэлинэн Айыыларга анаан кэҥэрдии сытын таһааран алгыс сиэрин-туомун «Олоҥхо дьиэтин» дириэктэрэ Евдокия Иванова толордо. Оҕолор Күн эргииринэн Аал уокка кэлэн алаадьынан Айыылары айах туттулар.
‒ Эһиги оскуолалар лиидэрдэрэ буолаҕыт. Улуу нуучча уонна беларус норуоттарын кытта алтыһа бараҕыт, ‒ диэтэ Николай Старостин. ‒ Сахалар аҕыйах ахсааннаах норуоппут диэн бэйэҕитин сэнэммэккэ, улуу норуоттар дьоннорун кытта тэҥҥэ хаамсан, кэпсэтэн-ипсэтэн сылдьан кэлэргитигэр баҕарабын. Номоххо киирбит Бородино, Зоя Космодемьянская өлбүт Петрищево дэриэбинэтэ курдук сирдэринэн эмиэ сылдьыаххыт. Можайскай оройуоҥҥа биир дойдулаахпыт Алексей Афанасьевич Ефремов 8 тааҥканы умаппыт сиригэр таарыйыаххыт. Рузскай оройуон баһылыгын кытта көрсүөххүт. Бу оройуону кытта биһиги улууспут доҕордуу сибээһи олохтообута. Баһылык оҕолорго сэриигэ тыыннарын толук уурбут биир дойдулаахтарбытын санатан туран, оҕолорго Эҕэрдэ суруктары, өйдөбүнньүк бэлэхтэри туттартаата.
Андрей Находкин оҕолорго Федор Попов төрөөбүт дойдутун тыынын илдьэ тиийэн кини дууһатын үөрдэн Дьоруой уҥуоҕар албан аатыгар сүгүрүйэн кэлэллэригэр баҕарда. Бу иннинээҕи Дьоруойдарбыт суолларынан урукку айаннары аҕынна.
Ирина Черкашина Сыымахха Дьоруойдар ааттарын сүгэр оскуолалар бэрэстэбиитэллэрэ мустуулаах тэрээһини санатта. Оҕолорун кытта кэлбит төрөппүттэргэ «уопсастыба тыыннаах» оҕолору иитэн таһаарбыттарын иһин махталын тиэртэ.
Дьоруой аймаҕа, үлэ бэтэрээнэ Евдокия Семеновна Борисова элбэх омук дьонун көмүс буукубаларынан суруллубут ааттарын ортотугар саха Дьоруойдарын ааттара эмиэ суруллан турар сирдэринэн, ол иһигэр, Деражичи дэриэбинэҕэ, сылдьыахтаахтарын оҕолорго өйдөттө. Оччотооҕу кыргыһыылар кэмнэригэр 15 саастаах, охтубут буойуттар ааттарын өлүктэр ортолоругар хаама сылдьан хаптаһыҥҥа сурунан ылбыт, билигин уҥуохтарын бэйэтин баҕатынан көрө-истэ сылдьар бэтэрээни көрүстэхтэринэ, кини кэс тылларын болҕойон истэллэригэр ыҥырда.
‒ Федор Кузьмич мин хос эһэм быраата буолар, ‒ диэн кэпсээтэ Майа Ф.Г.Охлопков аатынан оскуолатын 11 кылааһын үөрэнээччитэ Игорь Сыроватскай. ‒ «Болот» байыаннай-патриотическай кулуупка сылдьабын. Сылга иккитэ-үстэ күрэхтэһиилэргэ барабыт. Быйыл Горнай улууһугар ыытыллыбыт күрэхтэһиигэ иккис буоллубут.
Өлөчөйтөн Любовь Пахомова кыыһын, онус кылаас үөрэнээччитэ Светалыын кытта кэлбит. «Онус кылааска үөрэнэ сылдьан тимир хомуйууга бастааммыт, 20-чэ оҕо Белоруссияҕа бара сылдьыбыппыт. Минскэйинэн, Хатынь курдук ыар сурахтаах сирдэринэн сырытыннарбыттара. Маннык, сэрии буолбут сирдэринэн сылдьыы оҕолору патриотизм тыыныгар иитэр суолтата улахан диэн бэйэм эппинэн-хааммынан билбит буоламмын этэбин. Билигин кыыһым Белоруссияҕа барар буолбутуттан үөрэбин».
Барыта 29 оҕо Дьоруой суолунан айанныыр чиэскэ тиксибит. Ол иһигэр, Дьоруой дойдутуттан Баатараттан тохсус кылаас үөрэнээччитэ Нария Санникова. Майаттан 4 оҕо барда: Игоры сэргэ, В.П.Ларионов аатынан оскуолаттан онус кылаас үөрэнээччилэрэ Алена Дмитриева уонна Алеша Александров, лисиэйтэн онус кылаас үөрэнээччитэ Илья Шарин. Оҕолору улуустааҕы үөрэҕирии управлениетын исписэлииһэ Николай Семенов, оскуолалар дириэктэрдэрин иитэр үлэҕэ солбуйааччылар: Бүтэйдээхтэн Айталина Семенова уонна Томтортон Юрий Слепцов салайан илдьэ сылдьыахтара.

****
Аркадий ИННОКЕНТЬЕВ.
Мэҥэ-Хаҥалас