Боростуой дьон от үлэтин, сир аһын үгэнигэр быыбар эрэ тайма - кыһамматтар. Кыахтаах соҕустара, бюджет үлэһиттэрэ уоппускаларын тиһэх күнүн туһанан атын сиргэ сынньана бараллар, дьиэҕэ хаалбыттар оскуола үөрэҕэ чугаһаан оҕолорун тэрийэллэр-бэрийэллэр, кыстыктарыгар бэлэмнэнэллэр. Дөрүн-дөрүн: "Туох быыбара буоларый?" - диэн бэйэ-бэйэлэриттэн сураһаллар, санныларын ыгдах гынсаллар. "Быыбарбыт да элбэҕэ", - диэн сапсыйан кэбиһэллэр. 

Оттон политиктар уонна быыбарга үлэлээн хамнастанар дьон, күһүн халлаан сиҥнэн түһүөх айылаахтыы сүүрүү-көтүү, тиритии-хорутуу, көлөһүн-балаһын аллыы, уһаты-туора элэстэнии. Төлөппүөнтэн түспэттэр, "Бассааптан" арахпаттар, интэриниэттэн тэйбэттэр. Бэйэ-бэйэлэрин кытары этиһэн кумахтатыы, үҥсүһэн-хобулаһан кумааҕыны барааһын, уостара-тиистэрэ кырыыланан-сытыыланан тиниктэһии кытаанаҕа... Оо, быыбар барахсан!

Хата диэбиккэ дылы, куһаҕан да араастаах дииллэринии, Таатта олохтоохторо соторутааҕыта аҕай Тарааһап диэн хайа эрэ хандьытаат баарын Ислам Сейдалов - улуустааҕы РЭС тойоно кырдьаҕас дьахтары түҥнэри көппүтүттэн биллилэр. Билэн баран сиргэ силлээтилэр. Кимниин куодуруһуоҥ - оннук буолуоҥ.

Уот муҥур тойоно Тарааһап ону ол диэбэккэ, санаатын түһэрбэккэ бу күннэргэ таатталары бэйэтин диэки тардаары киэҥ-куоҥ бырагыраамманы тэрийтэрэн Тааттаҕа даххаһыйан тахсыбыт. Куолас охсон ылаары - тыа киһитигэр чугаһаары оттуур алааска кытары от охсобун диэн турбут. Оннооҕор муҥур хотун Мэҥэҕэ тахсан хобулук үрдүгэр туран хотуурдаан обуойдуурун саҕа обуойдуом ээ диэтэҕэ. Буучуннуун муус үрдүгэр тэҥҥэ хаккыайдаабыт эрэт саха алааһын уһаты-туора таах сүүрдүөм диэтэҕэ.

Муҥхалаан, куйуурдаан балык хомунаары балыктаах күөлү кытары ыйдарбыт дииллэр. Кэбээйи буоллар син этэ, Таатта көлүйэтигэр Тарааһап тараһатын иһинэн сөптөөх собо баайтаһыран күүтэн турбута дуу, ол туһунан уос кэпсээнэ дэлэйбэтэх.

Быһатын хандьытааппыт ох курдук оҥостон, кустук курдук куоһанан  Ытык Күөл сэлиэнньэтигэр үс түүннээх хонугу быһа эрдэ тэлэбиисэринэн, суругунан "кэлиэм ини көрсүһүҥ!" диэн илдьит бөҕө ыыта сатаабыт. Чугас дьонунан - тэрилтэтин үлэһиттэринэн, өссө Дуумаҕа кыайдахха Ил Дархан да субу буолуо диэн сурах ыыттарбыт дииллэр.  

Тыа дьоно улаханнык санаммыт тойон кэллэ эрэ, барда эрэ - мэлиһээй. Уорааннаах кулуупка биэс улдьаар киһи толугураһан көрсүбүт. Сатахха бэйэлэрин үлэһиттэрэ даҕаны баардылаан кэлэн айах туппатахтар. Балык эрэ, от эрэ, үөдэн эрэ...

Кытара кыыһырбыт тойон Тааттаттан тэскилээбит үһү диэн сурах "ол кимнэрэ баҕайыный?" - диэн сураһыы быыһыгар кэпсэлгэ барбыт.

***

Чэриктэйи.