Бу салайааччы оччолорго сахалыы олус олуттаҕастык саҥарар үһү, онон мас саха мылтаспыт сирэйдээх дьону утары көрөн олорон, тыллара иилистиэр диэри нууччалыы мунньахтатан көлөһүннэрин барытын бачыгыраппыт.

Киэһэ мэҥэлэр райкомнарын сэкиритээрэ бырдах курдук элбэх атах-илии, сорук-боллур, кулут-чаҕар арыалдьыттаах эдэр миниистири дьаарбата  диэн айылҕаҕа балыктата таһаарбыт.

Дьоҕус эрээри балыгынан баппатах көлүччэҕэ тиийбиттэр. “Балыксыттар” илимнэрин, тууларын бэрийэр кырдьаҕастар түгэн түбэспиччэ миниистиртэн ону-маны элбэҕи ыйыталаспыттар, сураспыттар.

Аһаан-сиэн аматыйан баран күн саҕахха үктэниитэ ууга киирбиттэр. Икки оҥочо баар эбит. Биирэ – эргэ, мас, иккиһэ – аныгы, эрэhиинэ. Мааны ыалдьыт икки буолан эрэһиинэ тыыга олорбуттар.

Арай күөл үөһүгэр дириҥҥэ тиийбиттэрин кэннэ, мааны тыылара эмискэ баҕайы хайа баран хаалбыт. Күһүөрү эбит, тыбыс-тымныы ууга “бар” гына түспүттэр. Көрдөрөн туран миниистирдэрин тимирдии - иэдээн буолбут. Сүр түргэнник эргэ мас тыыларынан киирэн өрүһүйүү алдьархайыгар түспүттэр. Онуоха кытылга турар биир кырдьаҕас хаhыытыыр үһү уолугар: “Бастаан сахатын быыhаа, сахатын!”

Михаил Ефимович киһи эрэ буоллар ыксаабыт дэлби уолуйан: “Мин эмиэ сахабын, сахабы-ы-ын!”.

***

Михаил Ефимовичтан мөҕүллүбэтэх киһи суох.

Биирдэ Өлүөнэ эбэ устун борохуот аалынан аа-дьуо уста сылдьаллар. Оччолорго Михаил Ефимович саҥа президенинэн талыллан өрөйө-чөрөйө сылдьар үрүмэ кэмэ.

Кэмиттэн кэмигэр борохуот аал кытылга тиксэн сынньанааччыларын сүөккээн сөтүөлэтэр, балыктатар эбит. Самаан сайын сырылас куйааһа, айылҕа тэрэйэ тэбэн сириэдийэн турар кэмэ - астык да астык!

Арай биирдэ, үгэс курдук киэhэ Тарбаахап каютаҕа остуол тарпыт. Ас эгэлгэтэ, арааһа-амтаннааҕа остуол хотойорунан. Михаил Ефимович туохтан эрэ санаата тырыттан-тымтан киирбит. Остуолга олорунан баран Будимир Слепцовтан (ол сахха кини управделами этэ): “Ыл, аҕал эрэ били аспытын!”

Будимир остуолтан сулбу ойон туран, умса-төннө сүүрэн утуйар хоhуттан “Хенессини” аҕалар. Оччолорго “Хенесси” күндү, олох сэдэх  ханньаак эбит. Бай, арай - ханньаактара аҥара эрэ буолан хаалар.

Михаил Ефимович: “Дьэ, буот, буоллаҕа ити! Мин суохпуна ханньааҕы кырыылаах ыстакаанынан халлырҕаттаххыт буолуо!”

Будимир эрэйдээх тыына кылгаан: “Эс, Михал Ефимыч, олох да испэппит, туох диэн эттэхиний. Сыттаан да көрбүт аньыыбыт суох.  Ааспыкка Дьоппуоньуйа консулун кытта испиккит дии!” – быһаара сатыыр.

Анарааҥҥыта төбөтүн быhа илгистэр, саҥата суох аа-дьуо остуолтан туран кэлэйбиттии туттан каютаттан тахсан барар. Имик-самык, уку-сакы сабардыыр.

Лаппа киэhэрэр. Киэhэ Тарбаахап уу чуумпутук саҥата суох аһамматах аhын, тыытыллыбатах иhитин-хомуоhун сууйан-сотон, бэрийэн баран буруйдаах оҕо курдук олоппоско чөкөллөн олороохтуур. Арай аан аhыллар, Будимир киирэн кэлэр.  Олох сирэйэ сууллубут, настырыанньата ньоол. Олоро туhэн баран: “Чэ, Кеша, били "Белай аистаах" этибит дии, таhаар эрэ оччотугар буолла5ына!” – диир.

Тарбаахаба бытыылканы ылан биэрбитигэр Будимир ыскаапка төттөрү-таары хаамыан сүрэҕэлдьээн чугастыы икки граненай ыстакааҥҥа тобус-толору кутаттаан кэбиhэр.

Будимир: “Чэ, Кеша, көрөн туруохпут дуо, дайбаан кээhиэххэ!” – диэн омурдуох курдук уостарыгар даҕайааттарын кытары аан тэлэллэ түһэр да Михаил Ефимович киирэн кэлэр...

Тыла суох барыы – быыс сабыллар.

***

Aartyk.Ru