Сүөһү бөҕөтө тыыннаахтыы умайан, дьон былдьана сыһан, техникаларын сыыһын бүтүннүү былдьатан, алдьатан... Уопсайынан, бөрүкүтэ суох балаһыанньаҕа дьону кытары көрсө баран иһэбит. Бастакы сэкиритээрбит кыһалҕалаах мунньахха баран иһэр киһи диэтэххэ, кытыыта да кыһыйбат көрүҥнээх. Хата, мин оччолорго саҥа үлэҕэ киирбит эдэр специалист дьону кытары көрсөртөн эрдэттэн куттана иһэбин. Туох диэн ыыс-кырыыс тылын этэллэрэ биллибэт. Уруккуттан даҕаны кыһалҕалаах нэһилиэк этэ. Суоллара да суох, оскуолалара да тымныы, кулууптара да суох, бэкээринэлэрэ да эргэ... быһата ыарахан олохтоохторо.

Дьэ кэллибит. Тоҥ хаһаа оскуолаҕа киирдибит. Дьон ыы-быччары симиллибит. Сыгынньах төбөлөөх дьон үрдүнэн, кыыһырбыттарын-абарбыттарын чаана паар буолан уллэ-уллэ тахсар курдук. Хара аантан кынчарыйа, сөбүлээбэтэхтэрин биллэрэн суугунаһа көрүстүлэр. 
Онон-манан соруламмыт кыһыл баархат сабыылаах сундьулуйбут остуолга тойон-хотун дүөдэллэн киирэн олордо. Бэрэссэдээтэллэрэ икки уот икки ардыгар киирбит көрүҥнээх туран, кимнээх көрсүһүүгэ кэлбиттэрин билиһиннэртээтэ. Хотун-тойон ааттара, дуоһунастара этилиннэҕин ахсын олбохторуттан хоҥнубута буолан төбөлөрүн тоҥхос гыналлар.
 
Тыл этии саҕаланна. Дьэ,  эбэтээ... Туох да, мин саныахпар ат тарпат аньыыта, ыыһа-кырыыһа, хомуруйуута уот ардах буолан үрдүбүтүгэр тоҕо түстэ. Дьон хас да сыл мунньуллубут былааска абатын таҥнары сүөккээтэ. Ким үөгүлүүр, ким ытыыр, үҥсэргиир, ыыстыыр... Ол аайы бастакы сэкиритээрбит кубарыйбыт сирэйдээх олорон тыл этээччилэргэ "сөпкө этэҕит", "оруобуна эттиҥ", "кырдьыга оннук" диэн буруйдаммыттыы "барытын билинэ" олордо. Онтон түөрт чааһы быһа дьон туох баарын барытын тэбээбитин кэннэ, муҥур дуоһунастаахпыт хатыйан олорбут кылгас атаҕын хомуйа туттан туран кэллэ, ынаҕар иһэ баппакка остуолу иҥнэри аста уонна дьон кыһалҕатын, туруорсуутун барытын толоруох, бэл көрдөспүттэрэ буоллар ыйы-күнү барытын ылан бириэх буолла. Мин испэр "дьэ, үлэ бөҕөтө барар эбит" диэн эмиэ да үөрэ, эмиэ да үлэбит элбиириттэн салла саныы олордум.

Тойоммут илдьэ кэлбит кыра хотуттарын-тойотторун "ону гыныҥ!", "маны суруйуҥ!", "итини бэлиэтэниҥ!", "көмөлөһүҥ!", "быһаарыҥ!", "үлэлээҥ!" диэн тимир-тамыр куолаһынан дьаһайыы бөҕөтүн дьаһайда. Кыра хотун-тойон  улахан тойон сыаналаах дьаһалын кумааҕытыгар тиһэр тыаһа быыстала суох сырдырҕаан олорор, кэтэҕэ кэҕиҥниириттэн кэдирги бара сыста. Ол айылааҕы көрөн олорор дьон дьэ хамсааһын таҕыста диэн үөһэ тыынна, субу сарсыҥҥыттан олоҕо тупсан кэлиэҕэр улаханнык итэҕэйдэ, устунан тойотторун кытары  эйэлэһэрдии тыл-өс быраҕан бардылар, кэнникинэн уураспатылар эрэ. Бары да көнньүөрбүт санаалаах бу тымныы оскуолаттан тахсан бардыбыт.

Мин тоҕо эбитэ буолла, бастакы сэкиритээр массыынатыгар олорсон төннөр буоллум. Массыынаҕа киирдибит, олордубут, онтон хоҥуннубут. Массыынабыт оскуола тиэргэниттэн тахсаатын кытары бастакы сэкиритээрбит туох да тулуйара суох быһыынан, улаханнык тоҕо баран ыгыста-ыгыста, иэрийэ-иэрийэ, быарын тутта-тутта күлэн тоҕо барда. Аттыгар олорор чаҕырдара эмиэ тобуктарын охсуна-охсуна тэҥҥэ күлсэн-салсан бардылар. Мин олус дьиктиргээтим. Онтон сэкиритээрбит күлэн дуоһуйан, хараҕын уутун соттон баран: "Эрэйдээхтэр... Тыыннарын таһаардахтара дии..." диэтэ. 

Ити кэнниттэн ол нэһилиэккэ туох да үлэ барбатаҕа. Син биир суоҕу кытары суох олохторун тутан,  мин ол оройуонтан барыахпар диэри соннук уларыйбакка олороохтообуттара. Бастаан утаа "ону эрэннэрбиккит, маны эппиккит" диэн син кииҥҥэ киирэ сылдьыбыттара, ирдэһэ сатаабыттара да, элбэх кабинеттарынан, көрүдүөрдэринэн сүүрдэн  муннаран кэбиспиттэрэ. Кэлин дьон кэлэйэн, синигэр түһэн киирбэт да буолбута. 
***
Аартык.ру