Санатар эбит буоллахха, Хорулинская бэс ыйын 16 күнүгэр депутат суукка кэлбэтэҕэр “хаайарга” диэн дьаһал таһаарбыта. МАКСИМОВ адвоката Ольга ТИМОФЕЕВА "сууттанааччы ыалдьыбыт" диэн туоһулаабытын үрдүнэн, судьуйа быһаарыытын уларыппатаҕа. Онон депутат киирбит балыыһатын палататыгар үс конвой туруоруллубут: этэҥҥэ буолла да, судьуйа дьаһалын толорорго бэлэм.

Адвокат Ольга ТИМОФЕЕВА Хорулинская аарыстыыр дьаһалын утаран өрөспүүбүлүкэ Үрдүкү суутугар үҥсэр. Үрдүкү суут, үөһэ ахтыллыбытык курдук, МАКСИМОВ “тутулларыгар олоҕо суох” диэн быһаарыы ылбыт. 

***

Афанасий Николаевич “Аартык.руга” этэринэн, бэс ыйын 16 күнүгэр хаанын баттааһына 190 диэри үрдээбит, “үлэлиир давлением 120" диэн кини чуолкайдыыр. Онон ол күн  суһал көмөнү ыҥырбытыгар балыыһаҕа илдьибиттэр. Куорат балыыһатын быраастара МАКСИМОВКА “гипертонический криз” диагноһы туруорбуттар, хорук тымырга эмп-томп кутар наадатын, оронтон туруо суохтааҕын сүбэлээбиттэр.  

- Бэл, Хорулинская быһаарыытын прокурор кытары утарда, - диэн Афанасий Николаевич  Үрдүкү суукка ааһыныы хаамыытыттан быһа тардан кэпсиир. 

МАКСИМОВ балыыһаҕа харабыллаах  11 хоммут. Онно киирбитин утаа ИДьМ-тэн, прокуратураттан “аарыстаныахаах киһи” диагноһын чуолкайдыыр наада диэн, Доруобуйа харыстабылын министиэристибэтин иһинэн быраастар хамыыһыйаларын тэрийтэрэри модьуйбуттар.  Төлөппүөн үөһээ төлөппүөн, түрүлүөн үлүгэрэ түһэрэн быраастары муннукка-ханныкка ыгыы-түүрүү саҕаламмыт. 

- Дьиҥинэн, сокуон быһыытынан былаас көрүҥнэрэ: суут былааһа, ситэриилээх былаас, сокуону оҥорор былаас бэйэ-бэйэтиттэн тутулуга суох үлэлиэхтээхтэр. Мин иллэрээ сыллаахха Путиҥҥа суруйарбар эмиэ ону тоһоҕолоон бэлиэтээбитим: суут, ис дьыала министиэристибэтэ, силиэстийэлиир кэмитиэт, прокуратура – буолан бары куолаан үлэлииллэрэ судаарыстыба Төрүт сокуонун утарар диэн. Путин бэйэтэ эмиэ ити “порочнай эргимтэ” тохтуохтааҕын хаста да этэн турар. Биһиги обществобытыгар быраабы билии суох. “Төлөпүөн быраабтаахпыт”: дуоһунастаах киһи төлөпүөнүнэн дьаһайда да бүтэр, - диир МАКСИМОВ. 

 Афанасий Николаевич сэттэ сыл суутунан, хаайыынан соскойдообуттарын түмүгэр доруобуйам улаханнык айгыраата диир: 

- Мин да инчэҕэй эттээх, сорсуйар кэмнээх буоллаҕым. Инбэлиит оҥорон эрэллэр... Хаайыыга сытан тымныйан аҥаар кулгааҕым истибэт буолан эрэр, бырааста аҕалыҥ диэбиппэр кырбаан баран карцерга бырахпыттара. Таас муостаҕа лигийбиттэрэ муннум хоҥоруутун уҥуоҕун тоһуппуттар... Хаайыы дьаһалтата кигэн затычканан астара сатаабыттара, хата аһаран биэрэн тыыннаах ордубутум. Дьиҥинэ харахха туһаайан оҕустаҕа. Ол суола бу сылдьар, - диэн баран үөһээ уоһугар хайа барбыт суолу көрдөрөр.

- Билигин ол киһи?

- Сорудаҕын “куһаҕаннык толорон” туалет ыраастааччы буола сылдьар диэбиттэрэ... – онтон - Бу суукка буруйдааһын  90% -на олоҕо суоҕун дакаастаатыбыт. Туоһулар силиэдэбэтэллэргэ биэрбит “көрдөрүүлэрэ” улахан аҥаара сымыйа буолан таҕыста. Сымыйа илии баттааһыннар күөрэйдилэр. Бэл, сүрүн буруйдуур сайабылыанньалаах Абдурагимов кытары бастааҥҥы көрдөрүүтүттэн аккаастанна! Ол тухары силиэдэбэтэллэр сэттэ сылы быһа судаарыстыба үбүн олоҕо суох буруйдааһыҥҥа бараабыттарын, дьон олоҕун огдолуппуттарын иһин бэйэлэригэр дьыала тэриллиэхтээх этэ эбээт! Ол ханна баар?! Хата кинилэр “туоһу” буола сылдьаллар! Тугу “туоһулуулларый” бу дьон?! Сымыйа докумуоннарынан дьарыктанан, сакаас толорон дьыала тэрийбиппит диэн дуо?!.

...Дьиҥинэн, аан бастаан судьуйа Хорулинская дьыаланы объективнайдык көрөн саҕалаабыта. Онтон... быыбар болдьоҕун иннинэ саҕаланар диэн буолаатын кытары, 180 кыраадыс уларыйан хаалла. Аны, оччо элбэх буруйдааһыны олоҕо суоҕунан аахпытын иһин үөһэттэн улаханнык дьарыйбыттар быһылаах... Биир өттүнэн - сокуону, суобаһы кэһэр, иккис өттүнэн - үрдүкү тойон-хотун баттыгаһа... эмиэ да киниэхэ өй-сүрэх мөккүөрэ буоллаҕа. 
Аан бастаан дьыаланы көрбүт судьуйа Степан ПОПОВ утуйан олорбута дии, бэйэҕит билэҕит. Онтон балтараа ыйы быһа бириигэбэр “бэлэмнииргэ” диэн тохтобул биллэрбитэ. Бэл, кэргэммин кытары Таилаҥҥа баран сынньанарбар кытары көҥүллээбитэ. Онно сылдьан баҕар күрээн хаалыа диэн кэтэспиттэрэ быһыылаах. Буруйа суох эрээри мин тоҕо күрүөхпүнүй?! 7 сылга хаайыыга олордон баран, былаан быһыытынан, Иркутскай дуу, Хабаровскайга дуу кытаанах режимнээх түрмэтигэр ыытыахтаахтар эбит. Онтон ол сиртэн киһи буолан төннүбүт суох, сүтэн хаалаллар... бүттэ.  Дьокуускай СИЗОтуттан Бэстээх хаайыытыгар барарбар бэлиэр “кыһыл полоскалаах” (“кырыктаах, өһөс, куотарга дьулуһар” диэн характеристикалаах) айаннаабытым. Били “куота сатаабыппар” дылы! Онтон РФ Үрдүкү суута дьыалабын көрдөөбүтүгэр хаайыы дьаһалтата тосту уларыйан хаалбыта... ким-тугунан дьарыктаммыта тахсан кэлиэ диэн куттаннахтара. Аны икки ыйы быһа РФ Үрдүкү суутугар Дьокуускай куорат суута “харчыта суох” буолан кыайан дьыаланы ыыппакка сыппыта. Федеральнай тэрилтэ 50 туому ыытарыгар “харчыта суоҕун” итэҕэйэҕит да? Ол икки ыйга миигин хаайыы сирэйдииргэ интэриэстээх дьон РФ Үрдүкү суутун судьуйатын солбуйааччытын кытары көрсө сатаабыттарын, көрсүбүттэрин билэбин. Былааска чугас, улахан харчы эргийэр эйгэтигэр үлэлээбит киһи быһыытынан билигин былааска олорор дьон “итэҕэстэрин” бэркэ диэн билэбин. Ол иһин миигин туората сатыыллар. 

Егор БОРИСОВ Михаил ПРОХОРОВ “Правое дело” партияны тэрийэригэр көрсөн кэпсэппиттэригэр,  Саха сирин салаатын МАКСИМОВ салайыахтаах диэҥҥэ  сөбүлэспит этэ. Москваттан кэлэн баран Егор Афанасьевич миигин ыҥыран баран бэйэтэ эмиэ үлэлээ, салай диэн эппитэ. Онтон ол кэнниттэн МАКСИМОВЫ быыбарга кытыннарбакка диэн дьаһайар,... Ити кэнниттэн миигин хаайаллар.

- Ханнык баҕарар  өйдөммөт балаһыанньаттан киһи кэпсэтэн, биир тылы булуон сөп буолбатах дуо?

- “Кэпсэтии” барбыта. 

- Ону?

- Дуоһунас туһугар атыыламмаппын! Уонна мин булгуччу Ил Дархан дуу, атын соло дуу эккирэтиспэтэх киһибин. Онну эбитэ буоллар Штыров оннугар хаалар кыах баар этэ. Ол кырдьык. Сурков да туоьу буолуон сөп. 

- “Дуоһунас” диэн хамнас эрэ буолбатах буоллаҕа, бастатан туран, күргүөмнээх  ҮЛЭ. 

- Хас биирдии киһи бэйэтэ туспа дьылҕалаах, ол суолунан олоруохтаах, - итинник этэн баран телевизор үрдүгэр сытар Реас Кулаковскай “Аҕам олоҕо” диэн кинигэни көрдөрөр. - Аахпытыҥ?.. Тохсунньуга ис дьыала миниистирин солбуйааччытыгар сорудах биэрэн тураллар... МАКСИМОВТАН булгуччу (наркотигар тиийэ) “туохта эмэ бул” диэн. Быыбарга син бэйэм кыттарбын атахтыыллар.  Ол иһин биһиги партиябыт Эрнст БЕРЕЗКИНЫ өйөөтө. 

- “Техническэй кандидат” буолбатах дуо? Маппый эмиэ “клоуннуу” сылдьар, Эверстов оннугар. 

- Суох, мин киниэхэ итэҕэйэбин, кини оннук киһи буолбатах.

- Политикаҕа туох барыта буолуон сөп...

Сөбүлэспэккэ илиитинэн сапсыйар. Салгыы БЕРЕЗКИНЫ хайгыыр, ханна-тугу эппитин, үлэлээбитин ааҕар, санаатын этэр. 

- Эверстовтыын сууттаһыыҥ тугунан түмүктэннэ?

- Кыайтарбыта. Аны үс ыйынан иэс ылбыт харчытын төннөрбөтөҕүнэ оҕолоро олорор дьиэлэрэ атыыга барар кутталлаах.  “Якутск вечернэйи” кытары сууттаһан эмиэ кыайтарбыта. 

***

Туйаара НУТЧИНА,
Аартык.ру