Эрдэ суруйбуппутун курдук, ПАХОМОВ АКИМОВЫ анал быыбардыыр счеттан төлөөбөккө эрэ “АЛРОСА” АК бөртөлүөтүнэн көтө сылдьан агитациялаата диэн суукка үҥсүбүтэ. Судьуйа бүгүн эмиэ дьыаланы тиһэҕэр диэри тиэрдибэтэ, сарсын 11.00 чааска диэри тохтобул биллэрдэ. Онтон сылыктаатахха дьыала бэрт судургута суох быһыылаах. Ити кэмҥэ редакция почтатыгар улуустартан быыбар ис хаамыытын сырдатар араас суруктар киирэллэр. Сунтаар улууһун олохтооҕо В.Н.ПЕТРОВ аатыттан бүгүн эмиэ сурук киирдэ. Ааптар “дьиҥнээх балаһыанньаны сырдатарбар кыахта биэриҥ” диэн көрдөспүтүн быһа гыммакка, кини суругун бэчээттиибит:
“Сунтаардар бэйэбит быһаарсыаҕыҥ!
Балаҕан ыйын 8 чыыһылатыгар ыытыллыахтаах Ил Түмэн быыбарыгар бары болҕомтобутун хатаан олоробут. Кандидаттары кытары көрсүһүүгэ тыа дьоно от-мас үлэтин бүтэрэн көхтөөхтүк кэлитэлиир буоллулар, агитационнай матырыйааллары сиһилии үөрэтэн, ырытан эрэбит.
Сунтаарга биир мандааттаах Ил Түмэн быыбарыгар алта киһи киирсэр: Александр АКИМОВ, Игорь ПАХОМОВ, Николай АЛЕКСЕЕВ, Иван АЛЕКСАНДРОВ, Иннокентий ГЕРАСИМОВ уонна Айсен ТИХОНОВ. Бары даҕаны кыахтаахпыт, дьону түмэ тардар үөрүйэхтээхпит диэн сананан бу быыбарга кыттарга быһаарыннахтара. Хайҕаллаах, ордук быыбарга саҥа кыттар эдэр дьону харса-хабыра суохтарын бэлиэтиэххэ сөп.
Быыбарга буоларын курдук кандидаттар тустарынан Дьокуускайтан араас сурах-садьык тарҕанара баар суол. Тыа дьоно күнү-күннүктээн интернети хаспаппыт, бэйэбитигэр туһааннаах сонун тахсыбыт эрэ буоллаҕына сонордоон булан ааҕабыт. Оттон кумааҕы хаһыаттар тустарынан этэ да барыллыбат, сонуна сойбутун кэннэ ый баһыгар-атаҕар биирдэ кэлэр. Онон тыа дьоно бэйэбит билбиппититтэн көрөн сыана быһабыт.
Бу алта кандидаттары үксүлэрин биһиги сирэй билэттиибит:
Николай АЛЕКСЕЕВ “Сиэрдээх Арассыыйа” партия кандидата. Тиһэх күннэргэ-дьылларга “сиэрдээхтэр” лидердэрэ Федот Семенович ТУМУСОВ туһунан бэрт бөрүкүтэ суох сурах-садьык тарҕанна. Сорох-сорох оннук ис хоһоонноох “сонуҥҥа” киһи сөбүлэһэр. 20-ччэ сылы быһа былааһы кымыстаан тахсыбытыттан норуот тугу да туһаммата. Хата, төттөрүтүн хайдыһыыны таһаарыах айылаах. Онон “сиэрдээхтэр” бас-көс киһилэрин аптарытыата улаханнык түстэ, онтон сиэттэрэн бу партия чилиэттэригэр эмиэ күлүк түһэн барда. “Сиэрдээхтэри” барыларын сиэрэ суохтар диир сымыйа соҕус буолара чуолкай, кинилэр да ортолоругар чаҕылхай дьон бааллар, суох буолбатахтар.
Биһиги улууспутугар Ил Түмэн быыбарыгар “СР”тан турбут Николай АЛЕКСЕЕВ улахан политикаҕа тахсыар диэри өссө да ыраах, хас да быыбары ааһыан, ситиэн-хотуон наада. Аҥаардас атыынан-тутуунан, ресторан аспыттан киһи политик буолан турбат. Сатахха 90-с сыллардааҕы дьалхаан кини туһатыгар улаханнык куолаһы эппэт бадахтаах. Ол да буоллар эдэр киһи кэскилэ киэҥ буоллаҕа, кэлин ситэн-хотон туруон сөп.
Иккис кандидаппыт - Иван АЛЕКСАНДРОВ эмиэ предприниматель. Элгээйи оҕото, "Тиэргэн" диэн тутуу тэрилтэлээх, сурунааллаах. Быыбарга партия өйөбүлэ суох киирсэр диэн этэ да, Николай АЛЕКСЕЕВ туһатыгар быыбар тиһэх күнүгэр кандидатуратын устунар диэн сурах-садьык баар. Онон кинини эмиэ "сиэрдээх" киһитэ диэн ааҕа сылдьабыт.
***
Үһүс кандидаппыт - Игорь ПАХОМОВ. Эмиэ бэйэбит уолбут, 2008 сыллааҕы Ил Түмэн быыбарыгар кыттан турар. Игорь Иннокентьевич биир мандааттаах быыбарга кыттарын таһынан, "Гражданскай платформа" партия испииһэгин эмиэ баһылыыр. ПАХОМОВ аҕата - Иннокентий ПАХОМОВ Сунтаарга улаханнык ытыктанар, урут оройуон салалтатыгар таһаарыылаахтык үлэлээбит кырдьаҕас. Игорь ПАХОМОВ бэркэ табыллан үлэлээн иһэн, "Максимов дьыалата" диэн ааттаах айдааннаах дьыалаҕа эриллэн сор-муҥ бөҕөтүн көрдө. Сатахха, сир саарбах “Гражданскай платформа” партияҕа киирэн дьону улаханнык салыннарда. Биир өттүнэн, сир баайын туһаҕа таһаарарга сахалар интэриэстэрин өрө тутан эмсэҕэлээбит курдук, атын өттүнэн, “Былааһы самнарыахха!” диэн ыҥырар луоһуннаах лидердээхтэр. Миэлиҥсэни кытары охсуһуу содулугар бурдук мэһиллибэккэ хаалыан сөп.
Төрдүс кандидат - Айсен ТИХОНОВ. "Якутия" авиапорт генеральнай дириэктэрин сүбэһитэ дуоһунастаах. Общественнай тэрилтэлэртэн "ньыгыллар" праймеризтэригэр кыттыбыта. Онон сылыктаатахха, бу ТИХОНОВ "ньыгыллар" диэки үтүө хараҕынан көрөр киһи быһыыта. Күүһүн-уоҕун быыбарга көрдөрдүн, баҕар кэлин эмиэ тыыллан-хабыллан туруо. Депутатынан да талыллыбатар, салайар үлэҕэ тиксэ түһүөн сөп этэ.
Бэһис кандидаппыт - Александр АКИМОВ, "ньыгыл" партиятыттан Ил Түмэн быыбарыгар кыттар. Александр Константинович хомсомуолтан үүнэн тахсыбыт улахан салайааччыбыт буолар. Билигин Москваҕа Саха сирин Россия президенигэр бастайааннай бэрэстэбиитэлистибэтин салайар. Билигин Сэбиэскэй кэми төһө да кэриэтээтэрбит, каадыры үүннэриигэ олус үчүгэй систиэмэлээх үлэни ыытара. Билиҥҥи курдук ким эрэ аймаҕа, биир дойдулааҕа буолан дуоһунаска тиксээччилэр быстар аҕыйахтар этэ. Чобуо соҕус эдэр киһини эрдэттэн талан ылан иитэллэрэ-үөрэтэллэрэ. АКИМОВ ханна да үлэлээбитин иһин бэйэтин аатын үчүгэйдик ааттатар гына суол хаалларар үгэстээх. Кини иннинэ Евгения МИХАЙЛОВА вице-президеннээбитэ да мунньахтары эрэ ыытарынан муҥурданара, оттон АКИМОВ туох баар тэрээһин, тэрийии үлэтин барытын оҥороро. “Азия оҕолоруттан” саҕалаан спартакиадаларга, ыһыахтарга тиийэ. Москваҕа баар бэрэстэбиитэлистибэ үлэтэ-хамнаһа АКИМОВ тиийиэҕиттэн күөстүү оргуйан олорор. Дойду киинигэр Коломенскайга ыһыах кытары тэриллэр буолла, Саха сирин күннэрэ хаста-хаста ыытылыннылар, государственнай деятеллэрбит юбилейдара кытары тэрилиннилэр. Кини иннинэ бэрэстэбиитэлистибэ баара-суоҕа биллибэт да этэ.
АКИМОВ биир саамай үтүө хаачыстыбата диэн – дипломат. Үйэтин сааһын тухары ситэриилээх былааска улахан дуоһунастарга үлэлээтэ уонна биир да КЫР өстөөҕө суох. Үс президени кытары эйэ-дэмнээх сыһыаннаах киһини тамты көрдөөн булар олус уустук буолуохтаах.
Алтыс кандидаппыт 75 саастаах аарыма - Иннокентий ГЕРАСИМОВ. Бүлүү Халбаакытыттан төрүттээх эрээри Сунтаары иккис дойдута оҥостон үлэлээн-хамсаан кэлбит кырдьаҕас. Түбэй Дьаархаҥҥа, Кэмпэндээйигэ баһылыктаан элбэх киһи махталын ылбыта. Иннокентий Герасимович уола аҕатын туйаҕын хатаран билигин Кэмпэндээйигэ баһылыктыыр, дьоҥҥо-сэргэҕэ сирдэрбэт салайааччынан биллэр. ГЕРАСИМОВ бэйэтэ айар куттаах, дьоҕурдаах кырдьаҕас. Кинигэ суруйан аата элбэхтик ааттанар. Саастаах киһи политикаттан, улуус, республика олоҕуттан туора турбата сөхтөрөр. Сааһа эдэрэ эбитэ буоллар депутатынан да талыахха сөп этэ.
Ити курдук депутатынан талыахтаах дьоммутун уһаты-туора ырыттыбыт. Саха тутан-хабан, салаан көрөрүн астынар. Сунтаардар, бэйэлэрэ илэ харахтарынан көрө сылдьан сыана быһан, дьиҥнээхтик улуус кыһалҕатын быһаарсар, сайыннарар туһугар үлэлиир кыахтаах, таһымнаах киһини талыахтара диэн эрэнэбин.
В.Н.ПЕТРОВ,
Сунтаар улууһа”.
***
Аартык.ру