Дьахтарым аһыннараары, тойону-хотуну куолаан үөҕээри сорунан турбут санаата эмискэ үрэл гына түстэ, өһүргэнэн дьиһигийдэ:

- Мии-ин?!

- Эн... Эн бэйэҥ итинник сыһыаны тулуйаҕын – ол аата көҥүллүүгүн. Тоҕо уурайбаккын? Хамнастан тутулуктаныаххын – быыкаайыгы ылабын диигин. Үүнэр-сайдар кыах суох диигин. Бүдүгүрэ кырдьа иликкин, үлэни кыайар киһи тоҕо үөҕүллэ-үөҕүллэ үлэлии сылдьаҕын?

- Ол ханна барыахпыный?!

- Илииҥ-атаҕыҥ бүтүн – булуоҕуҥ. Көрдөөбүт көһүйэ көмүһү булар. Булгуччу ким эрэ эйигин сиэтэ сылдьыахтаах дуу... үлэтэ көрдөө, тугу эмэ тобул, бэйэҥ иннигин бэйэҥ быһаарын ээ!

Өтөр буолан баран эмиэ көрсө түстүбүт. Бу сырыыга ытаммата. Ол тэрилтэтигэр син биир үлэлии сылдьар эбит. Олоҕун уларытартан саллыбыт, ону сэргэ атаҕастабылы ылыммыт.

****

Додо курдук дуоһунастаах киһи сайылыгын ыалыгар туруусугунан эрэ көтөн түспүт да, бабыгырас куолаһынан аҕаларын дьаһайан, анньыалаан-көбүөлээн “абырах” арыгы ыллара лааппыга ыыппыт. Оҕо баар диэн туттумматах, дьахтар баар диэн кыбыстыбатах халыҥ хаһатын халытан баран “эһигинньиктэр баҕастары күн бүгүн күттэриэм” диэн үөҕүтэлии-үөҕүтэлии уолугунан тыына-тыына, чаас-чааһынан босхо баран салыбырыы-илибирии ииримтийэ турбут. Буруйдара диэн – бу учаастагы ылалларыгар ханнык эрэ докумуоннара тиийбэтэҕэр тойон ыаллара дуоһунаһынан өттөйөн өр-өтөр гыннарбакка толотторон биэрбит эбит. Онтон уу-гаас холботтороллоругар тойон киһи тутаах турбатыттан туора утах тардыбыттар. Ол өҥөтүгэр бу ыалларын хас малааһын, аһааһын кэнниттэн “абырах” ыллаттарар сорук-боллур чаҕардарыгар кубулутан кэбиспит.

Эр киһи аҕылаан-мэҥилээн арыгы ылан кэлбит. Ордук харчытын хаһаайыныгар төттөрү ууммутун тойоно киһи:

- Баҕайы ыт быта, өссө миэхэ сыр харчыны сыҥалаабыт буола-буола! Мэ, бэйэҥ сиэ!!! – диэн баран бытархай харчынан эр киһи сирэйин быһа бырахпыт.

Өссө да өр ыыстыах киһи баһын ыарыыта бэрдиттэн ыксаан, бытыылкатын кыбыммытынан дьалкыйа хааман, үмүрү үктээн дьиэтигэр дьүгэлийбит.

Дьиэлээх дьон уку-сакы туттан, бэйэ-бэйэлэрин сирэйдэрин таба көрсүбэккэ дьиэ иһинэн-таһынан үлэлээбитэ буолан үрүө-тараа тарҕаспыттар. Ким да тойону кытары аахса барбатах, буоларын курдук атаҕастабылы-сэнэбили силлэригэр бөрөөн баран ыйыстан кэбиспиттэр.

Арай ыал ийэтэ биирдэ “хабах курдук үллүбүт, тутум атахтаах тойон батталын” дьүөгэтигэр кэпсээн тыынын таһаарбыта үһү.   

***

Баай бардама, тойон томорооно ньүдьү-балай бэринэртэн, кэнэн-муҥкук тулууртан тахсыбата буолуо дуо?

 

***