Хотугу муора суолун дьаһалтата икки ый иһинэн тэриллэ охсуохтаах, тэрийээччитинэн - Муора уонна өрүс транспорын федеральнай агентствота буолуохтаах. Оттон дьаһалта муҥур дуоһунаһыгар  Александр ОЛЬШЕВСКАЙЫ олордор санаалаахтара иһиллэр. Дьаһалтаҕа барыта үс отделга 15 штат көрүллүөҕэ. Кинилэр Хотугу муора суолунан ааһар судноларга көҥүл биэрэринэн дьарыктаныахтара. Ону таһынан, уу, халлаан туругун кэтээн көрөн биллэриэхтэрэ уонна да атын араас дьаһайар, салайар үлэни толоруохтаахтар.
***
АТР дойдулара Европаҕа тахсар быһа суол Хотугу муора суола буолар диэн ааҕан-суоттаан таһаарбыттар. Ону ааһан биһиги Өлүөнэбитинэн Муустаах байҕалга тахсар санаалаахтарын туһунан соторутааҕыта Владимир ЧЛЕНОВ (СР ЭПП президенэ, "Саха сирин Арктиката" холбоһук председателэ) Канада посолун кытары көрсүһүүтүгэр иһитиннэрбитэ. Канада  посола Джон Клебери СЛОАН тылын тамаҕыттан сылыктаатахха, Хотугу муора суолун атын дойдулар эмиэ былдьаһаллар. Россия Арктикаҕа кытылын кыраныыссатын "чуолкайдыыр" этиилэр харса суох киирэллэр. Бачча улахан территориялаах судаарыстыба кытылын сырыһыннара уһуннахха - хаппыталыыстар хармааннарыгар охсон тахсыаҕын билэн,  Хотугу муора суолун "киһи-аймах уопсай бас билиитэ" диэн өйдөбүлгэ тиэрдэ сатаан эрдэхтэрэ.
Өскөтүн АТР дойдулара Европаны кытары сибээһи олохтуурга Өлүөнэни туһанар баҕалаах эбит буоллахтарына, экология боппуруоһа күөрэйэн тахсар. Экологическай ирдэбилгэ эппиэттээбэт суднолар  устар бырааптара быһыллар. Республика өрүскэ-муораҕа устар флотун күүһүрдүөх тустаах. Оччоҕо эрэ таһаҕас таһан бюджеппытын хаҥатар кыахтаахпыт. Инньэ гымматахпытына таһаҕас таһыытын атын хампаанньаларга былдьатабыт.
 Ону таһынан, Өлүөнэ баһыгар-атаҕар, орто тардыытыгар таһаҕас сүөккүүр, тиэйэр базалар, терминаллар тутуллуохтарын наада. Аллараа Бэстээххэ диэри тимир суолунан кэлбит таһаҕас сүөккэнэн, хараллан, тиэллэн салгыы Хотугу байҕалынан тиийэр сиригэр тиийэрин хааччыйыахтаахпыт.
Ити үлэ барарыгар туох да үлүгэрдээх үп ирдэнэр.
***
Аартык.ру