Ол аайы ахтан да бэрт... 
"Сарсын Штыров Дьокуускайга көтөн кэлэр үһү!" - диэн бөтүөхтэс куолас редакцияҕа субуоннаан сонун-нуомас кэпсээтэ. Сир сиҥнэн түстэҕинэ да уолуйбат бэйэлээх "конфиденциальнай источникпыт" төһө-хачча оруннааҕы айахтатан өрүкүнэйбитин сарсыҥҥы күн көрдөрүө.
***
"Ылара суохха ымас гыммат бэйэлээх туох ааттаахха турунна?" - диэн быыпсайбытын быһаара сатаабыппыт ыраатта. Бастаан утаа 2015 сылга буолуохтаах (эрдэлииһи дуу) Ил Дархан быыбарыгар былдьасыһа кэлээри гынна дуу диэн ыксаан ылбыппыт атын быһыылаах. Путин ыытар мунньаҕар тыл бөҕөтө этэн куһуйарыттан сылыктаатахха, Уһук Илин диэки муҥур дуоһунаска чарапчыланар курдук. Арай, ала-чуо ханнык дуоһунаска дураһыйарын  билбэккэ мучумаан бөҕө буолабыт. Виктор ИШАЕВ оннугар Минвостокразвитие миниистирин кириэһилэтигэр баҕарар дуу, эбэтэр Уһук Илин уонна Забайкалье социальнай-экономическэй сайдыытын госпрограмматынан куоһурданан - Госкорпорация тэрийтэрэн онно олоро кэлэр дуу? 
***
Сыр-мыр сылдьарым тухары  дьонтон ээр-сэмээр сураһабын: "ШТЫРОВ Уһук Илин салалтатыгар кэллэҕинэ республика төһө-хачча тулуктаһыай?" - диэн. Бастаан үтүктүспүт курдук киһи эрэ барыта "үчүгэй" диэн күлүм аллайара. Уруурҕаһа сатааччылар да көстүтэлээн барбыттара. Онтон сыта-тура толкуйдуу түһэн баран, иккистээн ыйытарбар сорохтор "соччото суох буолсу" дэстилэр. Тоҕо?
- Испитин-хоойбутун билэр киһи кэллэҕинэ, үгэһинэн бэйэ бэйэбитин  тиксиһиннэртээн баран, сэриилэһэн ньамахтаһа сырыттахпытына ситэри тонооботоҕун тонуоҕа, сиэбэтэҕин сиэҕэ. 

- Саамай элбэх үтүмэн үп эргийэр сирэ - тутуу. Саха сиригэр олорон Грабцевичтыын тутууну түөрэтин бас билбиттэрэ, бэдэрээттэри олорчу  омуктарга биэрбиттэрэ. Уһук Илин сайдыытын программатын ис хоһооно -  биирдиилээн олорор дьиэ тутуутуттан саҕалаан мэҥэ бырайыактарга тиийэ - барыта тутуунан туолан турар. Харчы бөҕөтө хамсыаҕа. Саха сирин тутуутун хам ылбыт үөрүйэхтээх киһи Уһук Илин  тутуутун барытын бэйэтин илиитигэр  ылыаҕа. Государство дьон дьиэ ылалларыгар анаан субсидия, тэрилтэлэргэ араас кредит көрүөҕэ, ол харчыны ханна гыныахпытый, тутар хампаанньаларга баран кутуохпут. Оттон ол хампаанньалары ким бас билиэҕин көрбүттээҕэр сэрэйбит ордук. 
***
Итини таһынан, "кэллэр кэллин!" диэн суоһурҕанааччылар бааллар: "Уһук Илиҥҥэ - дойду биир саамай кыахтаах мафията олорор. Ананан кэлэр күнүгэр кинини тыыннаахтыы мэҥиэстиэхтэрэ. Путин  ол адьырҕаларга ШТЫРОВЫ уган биэриэ суоҕа, харыһыйыаҕа."
...Дьэ, ким билэр. Мафия мафияны кытары кэпсэтэр, биир тылы булар үгэстээх. Үптээхтэр үллэһиннэхтэринэ да көҥүлэ. Уонна, ама, муҥутуур Москуба (өссө да ыраах силистээх-мутуктаах буолуон сөп) мафията регион мафиятыгар саба бэрдэрдэҕэй. 
***
ШТЫРОВПУТ пиар-акциялары сэргэ Саха сиригэр Ил Түмэни баһыйарга анаан бэйэлэрин хорохоотторун ыыталаата: Кэбээйинэн, Сунтаарынан,  202-йунан, Томмотунан, Мииринэйинэн, Нерюнгринан... күһүҥҥэ диэри элбээн-хаҥаан иһиэхтэрэ даҕаны. Урукку саллааттарын, хойукку өстөөхтөрүн кытары, тылыгар киллэртиир үлэни ыыталаан эрэр диэн сир-буор аннынан сипсиһэллэр.   Аныгыс быыбарга ШТЫРОВ куомуннаахтара Ил Түмэҥҥэ көҥү анньан киирдэхтэринэ, талбыт сокуоннарын оҥорор кыахтаахтар. 
Оппозиция билиҥҥи дарханы утары ШТЫРОВТЫЫН доҕордоһуо дуо? 2001 сыллаахха бастакы дархаммытын куолаан суоһарбыппыт кэнниттэн былааска ШТЫРОВ дьэргэс гына түспүттээҕэ. Ол остуоруйата хатыланаарай... 
***
Уһук Илин сайдыытын госпрограммата олоххо киирдэҕинэ икки өрүттээх: эмиэ да олохпут уопсай таһыма сайдыан сөп, эмиэ да харчыны тыырар муҥур кыахтаах Госкорпорацияттан республика экономическэй өттүнэн тутулукка киирэр. Били этэр регионнары бөдөҥсүтүүбүт дьиҥ олоххо киирэр. Экономическэй биир пространстволанабыт, правительствобыт да, президеммит да номинальнай, дьиҥ былааһа суох буолалларыгар тиийэллэр. 
***
Онон, ШТЫРОВ Уһук Илин салалтатыгар кэлэрэ республикаҕа төһө барыстааҕый?
***
Туйаара НУТЧИНА,
Аартык.ру