Күн аайы НОВИКОВ "балта" буолар биллибэт (сүгүн дьүһүммүн да билбэт ини), тобус-толору "Дьол 2014" буолан баран "Үргэл" арт-галереяҕа "убайым" быыстапкатыгар бардым. 
Тиийбитим, галерея иһэ  "балты", "быраат" муҥунан үп-үллэҥнэс: көстүүмнээх, хаалтыстаах уолаттар, камералаах, аппарааттаах дьон, мааны дьахталлар, кыталык кыргыттар. Аркадий Михайлович иһирдьээҥи саалаҕа олоппоско чөмчүөрүйэн олорор эбит:
- Кимҥиний?! - артыыс оруолугар киирэн чөрбөс гына түстэ. 
- Олох этиэм суоҕа...
- Кимҥиний диибин эбээт! "Эт" диибин ээ "эт"! - биэс тарбахтарын саратан сыанаҕа сылдьарын санатан имиллэн-хомуллан "оонньоон" ылла.
***
Дьэ, убай да убай! Киһибит бастааҥы үөрэҕэ уруһуй уонна черчение уруоктарын учуутала эбит. Бороҥ холустаҕа ыйаммыт маҥан кумааҕы лоскуйдарыгар Аркадий Михайлович буолунай элбэх карикатуралара, шаржтара ыйаммыттар. Маны барытын көрө туран, бу биир киһиэхэ Таҥара туох ааттаах дьоҕуру-талааны сыҥалаабыта буолла, сороххо тугу да бэрсибэтэҕэй диир санаа кымаахтыыр.
Быыстапка аһыллыытыгар анал үөрэхтээх худуоһунньуктар эппиттэрин курдук, НОВИКОВ карикатура курдук уруһуй искусствотын биир саамай уустук жанрыгар үлэлиир киһи. Артыыс артыыс курдук уруһуйдарыгар дьон мимикатын, туттубутун-хаптыбытын олус бэркэ табан уруһуйдуур эбит. Бу быыстапка Аркадий Михайлович сатирик, юморист быһыытынан уобараһын ситэрэн биэрэр. 
НОВИКОВ улуус хаһыатыгар уруккуттан уруһуйдуур үһү. Биир дойдулаахтара "Аркадий уруһуйа" диэн эндэппэккэ билэбит диэн кэпсииллэр. 
Саха художниктарыттан карикатураҕа, хаһыакка анаан Иннокентий ПЕСТРЯКОВ урут уруһуйдуур буолара. Кеша хайаан да персонажтарын булгуччу кимиэхэ эрэ майгыннатан уруһуйдуур уратылаах буолара. Сол, курдук табаарыстарын да буоллун, билэр, биллиилээх дьону эмиэ "кыбыталаан" уруһуйдарын сэргэхситэрэ. Хаһыаттарга анаан карикатуралары Анатолий ГОГОЛЕВ бэркэ уруһуйдааччы. Билигин хаһыакка карикатура тахсыбат да буолла, уруһуй баар да буоллаҕына интернеттэн "суйдаммыт" буолар.
Аркадий Михайлович уруһуйдарын ортотугар доҕотторугар шарж оҥортообута баар. Кыраааската-дьүһүнэ суох, маҕан лиискэ хара эрэ сурааһыннарынан дьон майгытын кытары биэрэр дьоҕуруттан көрдөххө - "убай"  талаан!
Элбэх уруһуй төрөөбүт Мэҥэтин дьонугар, олоҕор-дьаһаҕар анаммыт. Гаас кэлиитэ, тимир суол тиэмэтэ, от-мас тиэйиитэ худуоһунньук кыраҕы хараҕар түбэһэн кумааҕыга түһэриллибит. Буола турар политика майгытыгар хас да уруһуйу анаабыт. Уопсайынан, "1947 сыллаах төрүөх" диэтэххэ НОВИКОВ сэргэҕэ, барытыгар бары баттаһан кыттыһан иһэрэ киһини сөхтөрөр. Туох баар республикаҕа буола турар событие кини болҕомтотун ылбакка эрэ ааспат. Ол уруһуйдарын тиэмэлэриттэн эмиэ көстөр.
 "Гастроллаан бу түүн Чурапчыттан киирбитим, сарсын Тааттаҕа барыахтаахпын", - диэн кини кэпсиир. Онон эргиччи талааннаах киһи уруһуйдарын быыстапкатын кэлэн көрүҥ диэн ааҕааччыларбын ыҥырабын. Сиэрэй, түбүгэ бүппэт күннэргэ Аркадий НОВИКОВ "Күлүү да араастаах" быыстапкатыгар баран мичик гынан ылыҥ. Ханнык эрэ уруһуй ис искиттэн үөрдүө, ханнык эрэ уруһуй күллэрэн баран толкуйдатыа. 
***
Туйаара НУТЧИНА,
Аартык.ру