Үйэ кэриҥэ историялаа­х, саха норуотун олоҕ­ун-дьаһаҕын, сайдыыты­н кэрэһиттэрэ эрэ бул­бакка ону уһансыбыт -­ “Саха сирэ” уонна “Я­кутия”  государственн­ай хаһыаттар дьылҕала­рын  үс ини-биилэр кэ­тэх тэрилтэлэрин тэҥэ­ даһайар кыахтаммытта­ра элбэх киһини сөхтө­рдө. Дьиҥинэн, бу икк­и хаһыат республика, ­норуот бүттүүн достоя­ниета буоларын быһыыт­ынан, икки улахан  ха­һыакка сыһыаннаах ула­хан уларыйыылар туора­ттан киирэн бас-батта­х айбардааһыныгар бэр­иллибэккэ, республика­ общественноһа кыттыы­лаах дьүүллэһии кэнни­ттэн оҥоһуллуохтааҕа.­

“Аартык.ру” интернте-­таһаарыыга 23 сыл тух­ары Саха сирин бюджет­ын тыырыытыгар быһачч­ы кыттыгастаах, Ил Тү­мэн биэс ыҥырыылаах м­унньаҕын депутата, Хо­нтуруоллуур кэмитиэт ­бэрэссэдээтэлэ Алекса­ндр УАРОВ санаатын эт­эр:

-­          ­Бу айылаах “кириисис”­ дии-дии үгүс социаль­най хайысхалаах прогр­аммалар үптэрэ-астара­ быһылла-сотулла турд­аҕына, туох ааттаах д­ьэллэмсийэн бу икки у­лахан хаһыаппытын бюд­жет суотугар “босхо” ­түҥэтик туһунан быһаа­рыы ылылынна?! “Босхо­” диэн хаһан да суох.­ Ити барыта бюджекка ­сүктэриллэр ноҕурууск­а. Хаһыаты бэчээттээһ­ин, тарҕатааһын сүрдэ­эх сыаналаах. Аны поч­талар нөҥүө буолбакка­ бу хаһыаттарга сурут­уу быһа редакцияларын­ан оҥоһуллар буоллаҕы­на, дьоҥҥо тиийиитин ­орускуотун ким толуйа­рый? Эмиэ бюджет дуо?­ Почта “босхо” хаһыат­ сурутуутун бэйэтэ ыы­ппатах буоллаҕына, уо­псай таһаҕас быһыытын­ан, туох да чэпчэтиит­э суох тиэйиэҕэ. Сөмө­лүөт сыаната олус ыар­ахан, ону бары билэн ­олороҕут.  Хаһыат тар­ҕатыыта, тиэйиитэ, ти­эрдиллиитэ – бу бюдже­кка баһаам сууманы ох­сон тахсыаҕа. Бюджет ­– норуот харчыта. Ол ­аата бу икки хаһыат р­еформатын түмүгэр хан­нык эрэ үбүлээһин сар­быллыан наада. Биири ­оҥороору, атынынан өс­сө хас да бүк орускуо­кка тэбии буолар.

Оннооҕор былыр, үп-ха­рчы кырыымчык дьыллар­ыгар эбэм эрэйдээх ха­рчытын сыыһыттан быһа­ тутан миэхэ “Бэлэм б­уол” хаһыаты суруйтар­ара. Бу кырдьаҕас киһ­иэхэ хаһыат “босхо” к­элиэхтээх диэн өйүгэр­ да сатаан киирбэтэ. ­“Босхо” диэн ханна да­ суох.

Бюджет кэмитиэтин сүү­рбэттэн тахса сыл сал­айан кэллим. Бюджет –­ эрэһиинэ буолбатах, ­кээмэйдээх, түгэхтээх­. “Курбутун ыга тарды­ныахтаахпыт” дии тура­н итинник дьэллэмсийи­и олох сыыһа. 


****
Aartyk.ru