2002 сыллаахтан бырайыактанан 2013 сылга нэһилиэк иһигэр гаас ситимин киллэртэрии үлэтэ-хамнаһа саҕаланан, бу күннэргэ 16 ыалга гаас холбонно, 30-тан тахса ыал күн-бүгүн дьиэлэригэр гаас киллэртэрээри бырайыактарын оҥортороллор. Соторутааҕыта нэһилиэк сиригэр-уотугар 66 саҥа уһаайба үллэриллэн, кинилэргэ эмиэ гаас турбата тириэрдиллибитэ. Онон Догдоҥо сайдар, кэҥиир кэскиллэннэ.
Үөрүүлээх бырааһынньыкка нэһилиэк кырдьаҕастара, кырачааннара, ыччаттара муһуннулар, ону сэргэ улуус баһылыга Николай Старостин, оройуон дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Андрей Находкин, СӨ Тыа хаһаайыстыбатыгар минньистиэристибэтин тутууга дириэксийэтин дириэктэрэ Валентин Николаев, «Сахатранснефтегаз» акционернай уопсастыба кадр бэлиитикэтигэр управлениетын салайааччыта Моисей Ефимов ыалдьыттаатылар.
‒ Өр сылларга кэтэспит ыра санаабыт олоххо киирбититтэн үөрэбит, ‒ диэтэ эҕэрдэ тылыгар «Догдоҥо нэһилиэгэ» МТ баһылыга Иван Новгородов ‒ Сайдарбытыгар-үүнэрбитигэр усулуобуйа тэрилиннэ. Мантан ылата, биһиги нэһилиэкпит олохтоохторо сүрүн дьарыктарын ‒ тыа хаһаайыстыбатын сайыннарыыга өссө күүскэ турунуохпут.
Баһылык олохтоохтор ааттарыттан, чуолаан СӨ Тыа хаһаайыстыбатыгар уонна ас-үөл бэлиитикэтигэр минньистиэристибэтэ гаас ситимин тардыыга сакаасчыт быһыытынан үлэлээбитин иһин махтанна. Аҕыйах сыллааҕыта Бөкөҕө биэлсэр-акушер пуунун туттарыы эмиэ Тыа хаһаайыстыбатын минньистиэристибэтин бырагырааматын чэрчитинэн ыытыллыбыт эбит.
Улуус баһылыга Николай Старостин биһиги улууспутугар бу уон иккис нэһилиэккэ гаас тириэрдилиннэ диэн эттэ. Кини Догдоҥоҕо Моорук нэһилиэгиттэн төрүттээх ыччат Иван Тимофеев салайааччылаах таһаарылаахтык үлэлээбит «Стройинжиниринг» тэрилтэҕэ, Анастасия Федорова дьаһалынан түүннэри-күнүстэри бэриниилээхтик үлэлиир «Сахатранснефтегаз» тэрилтэ кэлэктиибигэр махталын тиэртэ. Догдоҥо нэһилиэгэ киэҥ сирдээх-уоттаах нэһилиэк буоларын, гаас кэлбитинэн өссө сайдыа-чэчириэ диэн эрэнэрин биллэрдэ.
Оройуон Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Андрей Находкин гаас кэлбитинэн олохтоох ыччаттар үлэлээх-хамнастаах буолалларыгар үтүө сабыдыаллаах буолуоҕун эттэ уонна сайдыы саҥа сүүрээнэ кэлбитинэн олохтоохтору эҕэрдэлээтэ.
СӨ Тыа хаһаайыстыбатын минньистиэристибэтин тутууга дириэксийэтин дириэктэрэ Валентин Николаев СӨ Тыа хаһаайыстыбатыгар уонна аска-үөлгэ бэлиитикэтигэр миниистир Петр Алексеев аатыттан төлөннөөх эҕэрдэтин тиэртэ.
«Күөх төлөн» кэлбит үөрүүлээх күнүнэн «Сахатранснефтегаз» Акционарнай уопсастыба кадровай бэлиитикэҕэ управлениетын салайааччыта Моисей Ефимов 60 сыл анараа өртүгэр алтынньы 15 күнүгэр Кэбээйи улууһун сиригэр-уотугар бастакы гаас фонтана өрө тэппитин, онтон эһиил баччаларга Дьокуускайга гаас бастакы ситимэ тириэрдиллибитэ 50 сылын туолар диэн иһитиннэрдэ уонна Иван Новгородовка боруонсаттан оҥоһуллубут гаас ситимин бэлиэ-символын бэлэх уунна.
Бу үөрүүлээх күҥҥэ СӨ Тыа хаһаайыстыбатыгар уонна аска-үөлгэ бэлиитикэтигэр миниистирин Махтал суругун «Стройинжиниринг» ХЭТ дириэктэригэр Иван Тимофеевка, СӨ Бырабыыталыстыбатын Грамотатын «Сахатранснефтегаз» тутар-таҥар учаастагын салайааччытыгар Павел Федоровка, СӨ Бырамыысыланнаска министиэристибэтин Грамотатын «Сахатранснефтегаз» тутар учаастагын маастардарыгар Семен Решетниковка, Вадим Ивановка, улуус баһылыгын Эҕэрдэ суруга Догдоҥо нэһилиэгин баһылыгар Иван Новгородовка, улуус дьаһалтатын Грамотата аварийнай-диспетчерскэй сулууспа маастарыгар Айтал Гороховка, электросыбааркаһыт Александр Олесовка, Догдоҥо нэһилиэгин баһылыгын Махтал суруга силиэсэрдэргэ Александр Артемьевка уонна Владимир Баишевка туттарылыннылар.
Элбэх киһи алаһа дьиэтин өр сылларга сылыттын, этэҥҥэ үлэлээтин диэн Үрдүк Айыылартан көрдөһөн аал-уоту оттон биллиилээх олоҥхоһут Аркадий Захаров алгыстаан амалыйда. Алгыстаммыт кутаа уоттан бэриһиннэрэн ыҥырыылаах ыалдьыттар ытыс тыаһынан доҕуһуоллатан «күөх төлөнү» үөрүү өрөгөйдөөх уматтылар.
Нэһилиэккэ гаас хаһаайыстыбатын көрөр-истэр үлэһиттэринэн догдоҥолор бэйэлэрин ыччаттара Роман Морозов уонна Андрей Каратаев үлэлиэхтэрэ-хамсыахтара. Кинилэр гаас ситимин хайдах дьаһайарга, үлэлэтэргэ анаан үөрэммит исписэлиистэринэн буолаллар.
Үөрүүлээх тэрээһин кэнниттэн Александра Васильевна, Захар Прокопьевич Новгородовтарга ыалдьыттаатылар. Новгородовтар биир ый иһигэр гаас оһоҕо туруоруллар тутуутун ыытан, билигин аны дьиэлэрин толору хааччыллыылаах оҥороору түбүгүрэллэр.
‒ Өрүү биир дьиэҕэ олорбот, кэлэр-барар үлэлээх дьоҥҥо гаас ордук үчүгэй эбит, ‒ дииллэр кинилэр, ‒ оһоҕу кэтиир курдук манаабаккын, долгуйбаккын, дьиэ ханнык да тымныыга сылаас турар, хантан да кэллэххинэ сылаас дьиэҕэ киирэҕин. Онон барыларыгар истиҥ махтал.
Гаастааһын үлэтэ салгыы барар. Сотору Мэлдьэхси уонна Моорук нэһилиэктэригэр үлэ күөстүү оргуйуоҕа.


****
Виктория БЕЛОЛЮБСКАЯ.

Мэҥэ Хаҥалас