- Аһыы иликпин, икки чаас ааһыыта бүтэр инибин. “Полярнай звезда” гостиницаҕа баарбын, онно көрсүөх, түөрт чааска “Дьүөгэлэр” биэриигэ уһулла ыҥырбыттара, - диэн “пиарданарын” сөбүлээбэт киһи эттэ.
***
- “Ил Түмэн быыбарыгар Поскачин бэйэтэ киһилээх” диэн этэллэр. Кимий? - балаҕан ыйыгар буолуохтаах парламент быыбарын сураһабын.
- Матрена Васильевна ОСИПОВА диэн... Бастаан праймеризкэ кыттар буоллаҕа, онтон көстүө, хаһыс миэстэни ыларыттан.
- Ама, эн эппитиҥ кэннэ хоттордоҕой...
- Араас буолуон сөп. Биһиэхэ – Үөһээ Бүлүүгэ дьиҥнээх демократия баар сирэ! Бэл, коммунист партия былааһын саҕана үөһээ бүлүүлэр Үрдүкү Сэбиэккэ неформальнай лидери - Егор Сековы делегатынан талан тураллар. Миигин да, былаас соччо чугаһаппат киһитин, хас да төгүл быыбардаабыттара элбэҕи этэр. Биһиги мунньахтарбыт, планеркабыт даҕаны дьиҥнээхтии демократическайдык бараллар. Ким тугу баҕарар этиэн, туруорсуон, санаатын үллэстиэн сөп.
- Но? Оттон мин атыны истибитим дии: “Эн! Туох диигин?! Туох диэри гынаҕын?!! Бүттэ, олор!” курдук...
- Баһааҕырдаллар буоллаҕа. Ньурбаттан коллегабыт кэлэн баран наһаа сөхпүтэ – дьаһалтаҕа өрүү элбэх киһи сылдьарыттан. Тобус-толору...
- Тугу гына сылдьар дьонуй?
- Кэпсэтэ, билсэ, оонньуу.
- Оонньуу да?
- Дьаһалта мунньахтыыр саалатыгар улахан бильярд остуолун туруорбуппут – ким баҕарар уулуссаттан киирэн оонньуон сөп.
- ...ОСИПОВА ханна үлэлиирий?
- Бастаан миэхэ солбуйааччынан сылдьыбыта, онтон билигин саҥа тэриллибит техникум дириэктэринэн ананан үлэлии сылдьар.
- Ээ, сөп, “чолбоннор” эдьийдэрэ буоллаҕа?
- Оннук, Ильиннэр бииргэ төрөөбүт эдьиийдэрэ.
- Владимир Семенович, биһиэхэ, Саха сиригэр криминал төһө дьайыылааҕый: буола турар событияларга кыттар, орооһор, быһаарсар кыахтаах буолуо дуо?
- Ээ, суох буоллаҕа дии!
- Хаайыы улахан аҥаара – саха...
- Оннук буолбат, “интернационал” диэн дьэ кинилэргэ баар (күлэр).
- Үөһээ Бэстээх хаайыытыгар Роман Кащеев диэн “вор в законе” аҕалбыттарыгар сир баайа, чуолаан элбэх гаас хостонор бырайыагын кытары ситимнээх диэн кэпсэтии баара. Сахалар ити араҥаҕа тоҕо дьайсар кыахтара суоҕуй? Улахан интэриэһи туруулаһарга аллараттан үөһэҕэ диэри дьайсар күүс баар буолуохтаах дии санаабаккын дуо?
- Сахаларга оннук “вор” суох буоллаҕа дии... Оннук өйдөбүлү криминал аптарытыата Джем (Евгений Васин – авт.) 90-с сылларга киллэрэ сатаабыта. Ол эрээри 2001 сыллаахха СИЗОҕа сытан “сүрэҕэ тохтообута”.
- Хайдах?
- Бэчээккэ тахсыбыта дии, анал сулууспаларга күтүрээһин баар этэ... Уопсайынан, Россияҕа криминаллары уорганнар кыраҕытык кэтииллэр, улахан харчыга эҥин дьиҥнээхтик чугаһаппаттар. Биир эмэ олигарх ол дьонтон баар дуо? Суох. Барыта урукку комсомол эбэтэр уорган үлэһиттэрэ буолбат дуо? Онон ол дьон үп-харчы өттүгэр, ити киинэлэргэ көрдөрөллөрүн курдук быһаарар кыахтара суох дии саныыбын.
- “Кыһыл” дойду?
- Оннук… Былаас үс көрүҥнээх дииллэр: сакральнай, танараттан бэриллибит былаас (нуучча императора “таҥараттан ыйаахтаах”, кытай императора “халлаан уола” о.д.а.), диктатура, эбэтэр авторитарнай тутул (фашизм, нацизм) уонна киһи личноһын убаастааһыҥҥа олоҕурбут дьиҥнээх демократия. Онтукаларын тас көстүүтэ киһи чааһынай бас билиитин ытыктааһын - «священная частная собственность».
- Саха сирин криминала кимиэхэ бас бэринэрий?
- Билбэппин... “Смотрящайдар” бааллар дии.
- Манна кимий?
- Рыжай...
- Ол аата ити араҥа тэриллиилээх буоллаҕа?
- Тэриллиилээҕин, тэриллиитэ суоҕун да иһин маннааҕылар хаайыы иһигэр ис бэрээдэги көрөллөр, эбии аһынан-үөлүнэн хааччыйаллар, атын туох бизнестээхтэрин эҥин билбэппин. Уонна көннөрү криминал тугу быһаарыай, санаан да көрдөххө. Уорганнары кытта кыттыгастаах финансовай спекуляннар барытын дьаһайан олороллор... дойду үрдүнэн барыта оннук. Москваны III-с Рим дииллэр даҕаны, хантан “Рим” буолуой?
- Тоҕо?
- Рим республикатын идиэйэтин ылан көрүөҕүҥ. “Республика” диэн тылы латыынтан туруору тылбаастаатахха – “уопсай дьыала” диэн. Көҥүл гражданнар уопсай дьыалаҕа түмсүүлэрэ – республика дэнэр. Республикаҕа личностар коллективтара баар, биһиэхэ оннук буолбатах, биир омук бүттүүн – биир коллективнай личность. Төбөтө баҕар өйдөөх буолуо, оттон охсор илии, тэбэр атах буолар дьон элбэх. Ол иһин сэриигэ нуучча омуга хаһан да хотторбот. Билиҥҥи арҕаа Европа дойдуларын, Хотугу Американы III-с Рим диэн ааттыахха сөбө буолуо, биһиги дойдубутун эрэ буолбатах.
- Россияҕа коллективнай личность баар диир буоллаххына, илиҥҥи норуоттарга атылыы соҕус менталитеттаах дойду буоллаҕа.
- Илиҥҥи дойдулар да араастаахтар. Кытайы, дьоппуоннары, кэриэйдэри кытары тэҥ менталитеттаахпыт диирбит сатаммат.
- Холобур, былыргы монголлары ылан көрүөххэ. Кинилэр биир киһиэхэ – баһылыкка сүгүрүйэллэр этэ буоллаҕа. Ким да буоллун, баһылык эрэ буоллун.
- Монголларыҥ баһылыктарын быыбардаан талаллар этэ.
- Оччотооҕу “быыбардары” “демократическай быыбар” диэн өйдөбүлгэ тэҥнии тутарбыт уустук буолуо эрээри, эн тылгыттан-өскүттэн сэрэйдэххэ европалыы цивилизацияны ордороҕун, быһыыта?
- Билинни үйэҕэ баһылыыр оруолу ылбыт, куораттыы цивилизация диэки диир ордук буолуо.
- Оччотугар Россия Европалыы демократияны үтүктэн сайдарын биһириигин?
- Нуучча судаарыстыбата Арҕаа Европатааҕар атын историялаах. Былыргы Вавилон цивилизацията деспотия ааҥнаабыт сириттэн Ближнэй Востоктан утахтанан тахсыбыта. Вавилон өйдөбүлэ кэлин Персияҕэ, онтон Византияҕа (II-с Рим кэмэ этэ диэн ааттанар да, хантан оннук буолуой - деспотия түбүлээбит сирдэрэ этэ), Византияттан Нуучча сиригэр өтөн киирбитэ. Бары историяттан билэбит, нууччаларга христианство хайдах курдук кырыктаахтык, күүс өттүнэн киллэриллибитин. Нууччаларга христианство саамай үгэһирбит көрүҥэ – православие баһыйбыта. Оттон Европа дойдуларыгар, итэҕэл былыргы, ньүдьү-балай каноннарын католицизмы утарар протестанизм, кальвинизм салаата сайдар. Ол иһин Арҕаа Европа Нуучча сиринээҕэр ордук сайыннаҕа. Кинилэр киһи быраабын өрө туталлар, биһиэхэ – государство бырааба.
- Итэҕэлгэ иэҕилиннибит. Итэҕэл - сомоҕолуур күүс?
- Олус итэҕэлгэ охтор сыыһа дии саныыбын. Ханнык баҕарар итэҕэл олоҕу кытары тэҥҥэ сайдан иһиэхтээх. Саха итэҕэлин сөргүтэбит диэн, сорохтор олох былыргылыыга охтон хаалаллар. Итини мин сөбүлээбэппин. Барыта сиэр быһыытынан, аһара муҥ кыраайтан атын уһугар охтооһуна суох итэҕэли киллэрэ сатыахха баара.
- Исидор Барахов аатын тилиннэрдигит.
- Историк Егор Егорович Алексеев хомуйбут үлэлэрэ Барахов аатын сөргүтэргэ, өҥөтүн сыаналыырга тирэх буолла. Барахов Саха сирин судаарыстыбаннаһа үөскүүрүгэр улахан өҥөлөөх киһи. Кини баар буолан билигин республика баар.
- “Кинилэр” диэ...
- Суох - КИНИ!
- Хайдах оннук буолуой?! Соҕотох биир киһи кыайбат дьыалата эбээт. Ол саҕанааҕы инники күөҥҥэ сылдьыбыт саха дьоно бары саха судаарыстыбаннастаах буолуохтаах диэн өйгө-санааҕа тиийэн, бары көмөлөөн туруорсан автономия олохтонноҕо.
- Хантан бары буолуой?!Утарааччылар да элбэхтэр этэ – ура-коммунистар. Барахов суоҕа эбитэ буоллар автономия да суох буолуох этэ. Кини Лебедевтээҕи былаастан туоратан, кыһыл террору тохтотон, амнистия биллэрэн баччааҥҥа диэри омук буолан кэллэхпит.
Бэчээккэ тахсара күчүмэҕэйдээхтик балайда мөккүстүбүт. Артемьев личноһыгар кэлэн букатын иэдэйэ сыстыбыт.
Мин:
- Артемьев даҕаны, ол кэминээҕи интеллигенция сиэринэн Саха сирин судаарыстыбаннастаах буолуохтаах, өссө союзнай республика быраабын туруорсубута. Кини дьылҕата, кимэ-туга ситэри үөрэтиллэ илик.
Кини:
- Артемьевтаах, Михайловтаах дьиҥнээх, билиҥҥилии эттэххэ полевой хамандыырдар буоллахтара. Павел Ксенофонтов “конфедералистар” диэн тэрийэн, бүтэһик угаайыга киллэртээн биэрбитэ диэххэ сөп.
- Барахов өҥөтүн букатын утарбаппын, тоҕо өһүргэнэҕин?! Манна диэн эттэххэ, наар “Барахов - Үөһээ Бүлүү” диэн хал буолуор диэри дирбийэн дьону тэйитэн кэбиһэҕит. Тоҕо кини туспа туора чорботуллан “үөһээ бүлүү” эрэ буолуохтааҕый?! Бүтүн Саха сирин, республикатын киһитэ буолуохтаах этэ эбээт. Бэйэҕит итинник гынан Бараховкытын саха норуотугар суолтатын, таһымын улуус кээмэйигэр түһэрэн кэбиһэҕит. Оттон Артемьевы коммунистическай идеология сыанабылынан эрэ кини личноһын көрөр кэм ааспыта. Кини олоҕун, өйүн-санаатын саҥаттан үөрэтиэххэ, чинчийиэххэ наада. Итини биир дойдулаахтара аммалар ылсыахтара этэ! Элбэх саха чулуу дьонун аата хараардыллыбытын ыраастаабыт, умнуллубутун сөргүппүт, историческай кырдьыгы олохтообут учуонайбыт Егор Егорович Алексеев (манан диэн эттэххэ, хаһан да “Ньурба учуонайа” диэбэппит ээ, биһиги кинини!) “Кто Вы, Артемьев?” суруйуутун ааҕаар эрэ.
- ...Барахов туһунан сөпкө эттиҥ. Кини үөһээ бүлүүлэр эрэ киһилэрэ буолбатах, Саха норуотун барыта киэн туттар киһитэ.
- “Нация” диэни быһаар эрэ.
- Биир территориялаах, тыллаах, историялаах общество холбоһуга. Өскөтүн классическай көрүҥүн эттэххэ. Итиннэ эбии мин этиэм этэ: “сопереживание” баар буолуохтаах. Дьон бэйэ-бэйэтин аһынар, харыһыйар буоллаҕына, ол – “нация” буолар.
- Саха саханы аһынар буоллаҕына – саха нацията баар?
- Оннук.
- Сомоҕолоһуу боппуруоһа турар.
- Сахалар куоракка олоруу култуурабыт саҥа үөскээн эрэр. Элбэх киһини кытары күн аайы алтыһар үгэспит суох. Холобур, омуктар, ити европеецтар, нууччалар, кытайдар, узбектар да буоллун, кинилэр култуураларыгар куорат цивилизацията түҥ былыргыттан баар. Ол иһин элбэх дьон бэйэ-бэйэтигэр сыһыаннаһара чопчу олохсуйбут быраабылалаах. Оҕо – улахан киһиэхэ, ыччат- кырдьаҕаска, эр киһи- дьахтарга... биһиэхэ оннук быраабылабыт суох. Былыр алаас алааһынан тарҕанан олорон сыл баһыгар-атаҕар биирдэ көстөр ыалдьыты – ким да буоллун, баардарынан-суохтарынан күндүлүү көрсөллөрө. Билигин олох атын. Күн аайы алтыһар дьоҥҥун бааргынан-суоххунан күндүлүү сырыттаххына ыал устун бараҕын. Дьон икки ардыгар сыһыанын үгэстэрэ биһиэхэ саҥардыы үөскүөх курдук буолла.
- Сахаҕа куорат култуурата саҥа киирдэ дииргэр сөбүлэһэбин. Билигин куорат оруола – саха норуота сайдарыгар улахан үктэл буолуохтаах. Быһаарыылах да диэҕи баҕарыллар. Аныгыскы политическай да буоллун, техническэй, духовнай интеллигенцийэ да буоллун, хантан тахсыаҕай? Билиҥҥи “элитэ” бары тыа сириттэн төрүттээх, сахалыы тылга-өскө иитиллибит дьон буоллахтара.
- Хантан “элитэ” баар буолуой, биһиэхэ?! Урукку партийнай номенклатура тобохторо буоллахтара... “Элитэ” диэн патриот: дойдуларын, норуоттарын туһугар олохторун толук уурары кэрэйбэт дьон. Холобур, нуучча дворяннара, дьоппуон самурайдара, английскай аристократия бэрэстэбиитэллэрэ итиннэ киирсэллэр. Биһиги норуот элитэтэ гражданскай сэриигэ уонна 30-с сыллардааҕы репрессияҕэ эстибитэ.
- Оччотугар “бас-көс, тойон-хотун, инники күөҥҥэ сылдьар айар-тутар дьон” көлүөнэтэ ханна үөскүөҕэй?.
- Улуус кииннэриттэн тахсыахтара.
- Улуус кииннэриттэн дуу, ала-чуо Дьокуускай куораттан дуу?
- Уопсайынан куораттартан. Улуус кииннэрин куорат курдук сайдыылаах сиргэ кубулутуохтаахпыт: олох-дьаһах таһыма, хааччыллыы, суол-иис, сибээс, кэлии-барыы – барыта куорат олоҕун курдук тэтимнээх, сайдыылаах буолуохтаах. Төһөнөн суол-иис, сибээс үчүгэй да, соччонон саха саханы кытары алтыһара, биир менталитеттанара түргэтиэхтээх. Холобур, ити Өлүөнэни туоруур муоста тутулуннаҕына экономикаҕа дьайарын таһынан, дьон санаатын эмиэ уларытыаҕа: Арҕаа уонна Илин эҥээри араарар харгыс, мэһэй суох буолар. Ол – дьон санаатыгар улаханнык дьайыаҕа.
- Улуус кииннэрэ куорат таһымыгар тиийиэхтэрэ, куорат култууратыгар киириэхтэрэ хой баһа. Оччотугар билиҥҥитэ Дьокуускай куорат - саха норуота сомоҕолоһоругар улахан суолталаах куорат буолар буоллаҕа. Сибилиҥҥи туругунан, улуус кииниттэн тахсар баһылык син биир алаастаһыыга тартарыылаах буолар. Усулуобуйата оннук.
- Син биир киһи төрөөбүт сиригэр көмөлөһүөхтээх, саныахтаах, өйүөхтээх. Ийэтин-аҕатын умнар киһи атын дьон туһугар тугу оҥоруой?!
- “Төрөөбүт сирэ” диэн – төрөөбүт улууһа буолбакка, төрөөбүт РЕСПУБЛИКАТА буолуохтаах. Чэ, олох букатын алааһын умнубатын 30% кыра дойдутун туһугар, онтон атына бүтүн республика туһугар ананыахтаах.
- Киһи бэйэтигэр приоритеттаах, тумус туттар сыаннастаах буолуохтаах. Бастатан туран, МИН баарбар, МИН иннибэр КИМ ДА иэһэ суох. Иккиһинэн, МИН дьоҥҥо туһалыырым тухары ТУҺА буолабын. Үсүһүнэн, норуот иннигэр МИН (норуот буолбатах) иэстээхпин диэн. Ити үс тулхадыйбат өйдөбүлүнэн салайтаран былааска олорор киһи үлэлиэхтээх. Оччоҕо дьиҥнээхтик дьон ытыктабылын, өйөбүлүн ылыаҕа.
- Итинник санааҕа тиийэр көлүөнэни общество үүннэриэхтээх. Билигин...
- ...Билигин да бааллар.
- Кими этэргин сэрэйэбин. Ол гынан баран, арай, билигин Үөһээ Бүлүүттэн президент тахсара эбитэ буоллар, эһиги дьон ааккытын умнар буоллаххыт.
- Суох, оннук буолбат!
- Саарбах сахаларгыт...
- Маннык ылан көрөр эбит буоллахха, Саха сиригэр үс эрэ ыраахтааҕылаах Россия саҕанааҕы кыраныыссаларын иһигэр олорор саха улууһа баар: Чурапчы.
- Биллэн турар...
- Уонна...
- ...Үөһээ Бүлүү!.
- ...Үөһээ Бүлүү уонна Нам.
- Ок-сии! Быыбарга Эрнст Березкины өйөөрү гыннаххыт дуу...
- Тоҕо диэтэххэ, бу эрэ улуустар урукку сирдэрин-уоттарын чөл тута сыталлар. Уоннааҕылар төттөрү-таары холбоһон-арахсан үнтү буккуллан кэлбиттэрэ. Аны сахалар “инородец” диэн ааттанан бэйэлэрин туһунан салаллан олорбуттарын, олохтоох нууччалары кытта биир административнай кыраныыссаҕа киллэрэн кэбиспиттэрин эбэн биэр. Оттон чөл, историческай кыраныыссаларын, кииннэрин тута сытар улуустар өйдөрө-санаалара, үгэстэрэ, олохторо-дьаһахтара да - сол курдук бүтүн буолар. Баҕар, ол иһин Михаил Алексеев Үөһээ Бүлүүгэ, Дмитрий Коркин Чурапчыга икки сүҥкэн улахан хамсааһыннары таһаарбыттара буолуо.
Владимир ПОСКАЧИНЫ кытары сэһэргэһиибититтэн быһа тардан бэчээттээтэххэ итинник.
Кини:
- Аһара үгэргээһинэ суох суруйаар эрэ. Көрдөрөрүҥ буоллар... уонна, - диэн буолла..
***
Аартык.ру
Комментарии
Уонна оройуон кииннэрин куорат онортуохха диэбитэ саамай сеп.
А5ыйах сыллаа5ыта курдук дии, Бараховка дойдутугар памятник баар, онон сеп буолуо диэбиттэрэ. Били Бастакы Президеммит са5ана. Онтон Борисов маладьыас киьи, куттаммат. Айсен да ейеете быьыылаах.
Онон 116 сааьыгар Бараховка памятник дьэ турда. Теруттээбит республикатын дьоно дьэ сана ейдеен эрэллэр!
А мне не понятно почему чурапчинцы сейчас вовсю трубят что они Ботурусский улус типа элита...проще надо быть ребята проще и народ глядишь потянется. Без обид.
Выпускники школы сейчас работают не только по всей Якутии и России, но также и во многих странах Европы и Америки.
Ньургун Боотуру Оросин хомуйбута, суруйбута - билигин ким автор буола сылдьарын бары билэ5ит.
Основными кандидатами из саха в мэры Якутска были верхневилюйцы. Один из них сейчас мэр.
Если я раньше считал, что он "скорее криминал, чем политик", сейчас, после интервью - "скорее политик, чем криминал". Наверняка многие согласятся со мной.
На мой взгляд дело на самом деле по пьяному делу, а не криминальный заказ. Но получило большой резонанс в обществе как "разборки" между "верхневилюйцам и" и "нюрбинцами".
Все постарались в этом деле. И СМИ, и правоохранители .
На счет собеседника - Поскачин где-то прав, а где-то ну просто ***. Вервилизм так и прет от него. Вот это смущает и возмущает.
References:
crazy bulk transformation - Http://git.intelgice.com/malissanewland: http://git.intelgice.com/malissanewland -
References:
androgenic meaning - dev.Dhf.icu: https://dev.dhf.icu/ardencamarillo -
References:
best stack supplements get ripped (sensualmarketplace.com: https://sensualmarketplace.com/read-blog/28068_before-amp-after-my-dbol-solely-cycle.html)
References:
git.bayview.top : https://git.bayview.top/carrolgadsden
References:
https://omayaa.com: https://omayaa.com/read-blog/1166_synergistic-growth-hormone-boost-optimal-dosage-of-ipamorelin-and-cjc-1295.html
References:
https://smusic.sochey.com/: https://smusic.sochey.com/elliottsilver8
References:
yooverse.com: https://yooverse.com/@charitywatts96
References:
http://bgmhero.awooltech.com/bbs/board.php?bo_table=free&wr_id=2683048: https://git.bp-web.app/fosterx9225605