Бастакы боппуруос ким "үлэҕэй" диэн тахсан кэлэр. Быраабыла быһыытынан, бэйэбит испитин сахсыҥнатан барыахтаахпыт. Онуоха Ил Дархан буоларга сананыахтаах диэбит политиктарбытын уорбалаан иирсээн төрүөтүн тоҕо тардыахтаахпыт. Иирсэн-иирсэн тырыта тыытыспыт эппитин ыт да сиэбэт буолбутун кэннэ, "сахалар баҕайыларга тэҥэ суох үрдүк таһымнаах, эҥкилэ суох салайар талааннаах",  сап-саҥа Ил Дархан чөкөс гына түһүөхтээх.
...Ити сценарий хаһан эрэ туттуллубута буолбатах дуо? Хайдах эрэ тиһэх президени талар 2001-2002 сылларга "кыайан бэйэтин салайанарыттан ааспыт" омук аатырбыт кэмнээх этибит ээ. Эмиэ "убайдарбыт үрүҥ ньуурдарын" бэккэ оҕолордуун-улаханныын "хараардаары" тииһинэ сылдьыбыттаахпыт. Оччолорго СИА салайааччыта буола сылдьыбыт хотун Масюкка илин-кэлин түһэн, айдааннаах киинэ устарыгар бэркэ кыһана-мүһэнэ сылдьыбыта, билигин онтубут "сүбэһиттэр" ахсааннарыгар киирэн симириктии сылдьар.
...Туох да диэбит иһин, биһиги олохтоох политиктарбыт Москубаны Москубанан тилийэ сүүрэн, уорганнары кытары кэпсэтэр кыахтара да, харчылара да суох. Оччотугар ыраахтан наар "арбитр" оруолун толорооччулар, сирэй бэйэлэрэ бэрт сэдэхтик көстөн ааһар дьон бөлөҕө уот анньа олороллор да диэтэххэ сыыстарыахпыт суоҕа. Сирбит баайа, улахана бэрт. Аҥаардас Арктикабыт кытыла уһуна-киэҥэ сыттаҕа. Онон былдьаһыктаах бытта сыата буолар дьылҕалаах дьон быһыытынан, былаас былдьаһыытын "оонньуутуттан" олус уолуйуо суохтаахпыт эбитэ буолуо. 
Республика сирин баайын таһынан, Арктикаҕа, Хотугу муустаах байҕалга тахсар кытыллаахпыт, өрүстээхпит. Улахан сирбитин байыаннай, космическэй полигон  оҥостор баҕалаахтар да элбэхтэр. Аны туран, "АЛРОСА" өссө да толору атыылана илик, илии-атах буолар омуктар биһиги сирбитигэр хото кэлиэхтэрин эмиэ баҕараллар. Онтон да атын тустаахтарга барыстаах боппуруостары дьаһайар "бэйэ киһитин" хас биирдии клан Ил Дархан оҥоруон баҕарар. Ол кланнар кыраныысса да таһыттан үбүлэнэллэрин сирбэттэрэ буолуо диэн сэрэйэбит.
***
Аартык.ру